Transport Europy pod presją: kontrole ostrzejsze, przepisy surowsze, ryzyka bliżej

Przegląd wiadomości z przedostatniego tygodnia listopada. Europejska logistyka otrzymała kilka rozbieżnych sygnałów — od zaostrzenia zasad dla kierowców i wzmożonych kontroli drogowych po dyskusje o mobilności wojskowej i rosnącą presję inwestycyjną na projekty proekologiczne. Mimo częściowego ożywienia rynku transportu drogowego, branża nadal funkcjonuje w warunkach niepewności: od niedoboru kadr i wahań popytu po ryzyka infrastrukturalne na wschodniej flance UE.

ROADPOL „Truck & Bus”: tydzień intensywnych kontroli

W dniach 17–23 listopada trwała operacja ROADPOL „Truck & Bus”, obejmująca kilkadziesiąt krajów Europy. Na korytarzach tranzytowych i przy dużych węzłach logistycznych kontrole prowadzono m.in. we Włoszech, Niemczech, Belgii, Polsce i krajach skandynawskich. Sprawdzano stan techniczny pojazdów (hamulce, oświetlenie, opony, zabezpieczenie ładunku), przestrzeganie czasu jazdy i odpoczynku, poprawność działania tachografu cyfrowego oraz kompletność licencji i dokumentów.

We Włoszech — jako przykład — zawczasu ogłoszono mobilne posterunki na kluczowych korytarzach: Brenner, Ventimiglia, podejścia do portów. Szczególną uwagę zwracano na manipulacje tachografami, przeciążenia, naruszenia ADR oraz nieprawidłowości w odpoczynku. Kierownictwo operacji podkreśla, że taki reżim kontroli obowiązuje w całej Europie, dlatego przewoźnicy powinni planować dodatkowy bufor czasowy — poprzednie fale „Truck & Bus” pokazały, że niemal co trzeci sprawdzany pojazd ma naruszenia.

Rynek: od zerowego wzrostu do ostrożnego ożywienia

18 listopada 2025 roku opublikowano raport European Road Freight Transport 2025, który stał się najważniejszym wydarzeniem rynkowym tygodnia. Dokument podsumowuje sytuację transportu drogowego w UE w 2024 roku i wskazuje trendy, które będą kształtować rynek w kolejnych latach.

1. Wzrost prawie zatrzymał się, ale od 2025 roku zaczyna się powolne odbicie

Raport pokazuje, że w 2024 roku rynek praktycznie nie urósł. Od 2025 roku prognozowany jest jednak wzrost o około 1 % rok do roku, a średnioterminowa prognoza to 2 % CAGR do 2029 roku. Oznacza to bardzo powolne wychodzenie ze stagnacji.

2. Konsolidacja przyspiesza: najwięksi rosną

Podkreślono rosnącą koncentrację rynku. Raport wskazuje, że przygotowywana transakcja DSV i DB Schenker może stać się jednym z największych przejęć w historii europejskiej logistyki. Mimo to rynek pozostaje rozdrobniony — małe i średnie firmy nadal odgrywają dużą rolę.

3. Kryzys kadrowy nie znika: brak kierowców pozostaje systemowy

W 2024 roku w Europie pozostało nieobsadzonych ponad 400 000 miejsc pracy dla kierowców. Ogranicza to wzrost mocy przewozowych i podnosi koszty pracy, szczególnie w Europie Środkowej i Wschodniej.

4. Sztuczna inteligencja staje się motorem wzrostu — ale tylko dla największych

Osobny blok raportu poświęcono technologiom. Przedstawiono 16 rzeczywistych przypadków zastosowania SI u największych operatorów transportowych:

• optymalizacja tras,
• predykcja przestojów,
• dynamiczne planowanie załadunku,
• prognozowanie popytu,
• automatyzacja dokumentów.

Wniosek jest jednoznaczny: SI staje się standardem wśród największych firm, obniżając koszty i zwiększając efektywność.
Jednak dla małych i średnich przewoźników SI pozostaje trudno dostępna — główne bariery to brak środków, niedobór specjalistów IT i niepewna opłacalność.

Energetyka i taryfy

Listopadowy przegląd DSV pokazuje, że gospodarka strefy euro stopniowo się stabilizuje: inflacja w październiku spadła do 2,1 %, a komponent energetyczny był ujemny. Indeks dostępności mocy przewozowych Transporeon wzrósł do 95,9 punktu — niemal tyle, co rok wcześniej. Średnia cena oleju napędowego w UE w październiku wyniosła 1 552,66 euro za 1 000 litrów, wobec około 1 600 euro rok wcześniej — spadek o około 3 %.

Na horyzoncie widać jednak rozszerzenie systemu ETS i nowe taryfy CO₂, które zwiększą koszty firm transportowych. Tymczasowy spadek cen paliw zostanie zneutralizowany, a przewoźnicy będą musieli aktualizować cenniki, zwłaszcza na trasach międzynarodowych.

Bezpieczeństwo i infrastruktura: od sabotażu do mobilności wojskowej

Sabotaż na polskiej kolei

W Polsce odnotowano kilka prób sabotażu infrastruktury kolejowej, w tym użycie plastycznego materiału wybuchowego na odcinku towarowym. Władze uznały incydent za jeden z najpoważniejszych od początku pełnoskalowej wojny.
Dla logistyki to sygnał, że wschodnie korytarze transportowe stają się bardziej wrażliwe i wymagają większej rezerwy czasowej oraz alternatywnych tras.

Projekt „wojskowego Schengen”

UE rozwija koncepcję mobilności wojskowej: tworzenie systemu priorytetowego dostępu konwojów wojskowych do dróg, mostów i portów oraz zwiększanie przepustowości strategicznych obiektów. Komisja Europejska ocenia, że do 2034 roku należy zmodernizować około 500 „wąskich gardeł” infrastruktury — mostów, tuneli, odcinków dróg, portów i lotnisk.

Dla logistyki cywilnej to sygnał dwuznaczny:

• większe inwestycje w drogi i przejścia graniczne;

• ale także możliwość zmiany zasad ruchu i priorytetów przepustowości w sytuacjach kryzysowych.

Kontekst strategiczny: polityka zielona i multimodalna

17 listopada 2025 roku Komisja Europejska ogłosiła wybór 70 projektów w ramach „Connecting Europe Facility”, przeznaczając na nie ponad 600 mln euro. Projekty mają przyspieszyć dekarbonizację transportu i wzmocnić konkurencyjność europejskiego przemysłu. Finansowanie obejmuje:

• ponad 500 nowych punktów ładowania dla ciężarówek w sieci TEN-T,
• 24 porty wyposażone w zasilanie z lądu i infrastrukturę dla amoniaku,
• rozwiązania ładowania i paliw alternatywnych w lotniskach i na kluczowych odcinkach drogowych.

Równolegle podczas spotkania w Kopenhadze europejscy operatorzy kolejowi wezwali do przyspieszenia przejścia na transport multimodalny. Badania opinii publicznej pokazują, że mieszkańcy UE wyraźnie popierają rozwój przewozów kolejowych i intermodalnych.

Kierunki te wyznaczają trajektorię rozwoju sektora na najbliższe lata: transport drogowy pozostanie kluczowy, ale będzie coraz silniej integrował się z koleją, zwłaszcza na długich trasach. 

__

Ilustracja: SI