Prawo jazdy od 17 lat i więzienie za wyścigi: dziś zmienił się polski Kodeks Drogowy

Z dniem 29 stycznia 2026 roku w Polsce weszły w życie szeroko zakrojone nowelizacje Kodeksu karnego oraz Kodeksu wykroczeń, mające na celu walkę z recydywą drogową i nielegalnymi wyścigami ulicznymi. Pakiet ustaw, zainicjowany przez Ministerstwo Sprawiedliwości oraz Ministerstwo Infrastruktury, radykalnie zaostrza sankcje za prowadzenie pojazdu pod wpływem alkoholu, ignorowanie zakazów sądowych oraz organizację nielegalnych rajdów. Główny przekaz reformy to całkowity brak tolerancji dla tych, którzy traktują drogi publiczne jak tor wyścigowy.

Streetracing w ramach sprawy karnej

W polskim ustawodawstwie pojawiła się nowa definicja – “nielegalne wyścigi”. Teraz to nie tylko mandat za nadmierną prędkość, ale przestępstwo (art. 178c KK). Dla organizatorów i uczestników przewidziano karę pozbawienia wolności od 3 miesięcy do 5 lat. Jeśli zaś rajd zakończy się wypadkiem z ciężkimi skutkami lub ofiarami śmiertelnymi, sprawcy grozi od roku do 10 lat więzienia.

Zgodnie z treścią ustawy, za nielegalny wyścig uznaje się „rywalizację kierujących co najmniej dwoma pojazdami mechanicznymi w ruchu lądowym z zamiarem pokonania określonego odcinka drogi w jak najkrótszym czasie”.

Co ciekawe, sankcje dotkną nie tylko kierowców. Odpowiedzialność wprowadzono nawet dla „świadomych widzów” i pasażerów. Policja uzyskała prawo do karania osób, które celowo tworzą oprawę takich wydarzeń, a za blokowanie ruchu podczas spontanicznych zlotów minimalny mandat wzrósł do 2500 złotych.

Pożegnanie z samochodem i uprawnieniami

Konfiskata pojazdu stała się teraz obowiązkową procedurą przy poziomie alkoholu we krwi powyżej 1,5 promila. Polscy ustawodawcy zamknęli jednak lukę dla osób jeżdżących cudzymi autami lub w leasingu. Jeśli samochód nie należy do kierowcy, sąd ma obowiązek orzec nawiązkę na rzecz Funduszu Pomocy Pokrzywdzonym oraz Pomocy Postpenitencjarnej. Kwota robi wrażenie: od 5 000 do 500 000 złotych, w zależności od wartości rynkowej pojazdu.

Szczególną uwagę poświęcono „nieśmiertelnym” kierowcom, którzy wsiadają za kółko mimo sądowego zakazu. Teraz za takie naruszenie przewidziano dożywotnie odebranie uprawnień. Polska ma nadzieję, że ostudzi to zapał około 50 tysięcy osób, które co roku ignorują wyroki sądów o odebraniu prawa jazdy.

Więzienie za „styl jazdy”

Wprowadzono zupełnie nowy artykuł za „zuchwałą jazdę” (art. 178d KK). To innowacja prawna pozwalająca na ukaranie kierowcy, zanim jeszcze spowoduje on wypadek. Jeśli policja odnotuje zbiór czynników – na przykład ekstremalne przekroczenie prędkości, ignorowanie czerwonego światła i agresywne manewrowanie – sprawa może skończyć się więzieniem do lat 5.

Dla miłośników efektownych nawrotów na parkingach pod supermarketami (dryftu) również nastały trudne czasy. Artykuł 86c Kodeksu wykroczeń wprowadza minimalny mandat 1500 złotych za umyślne wprowadzenie auta w poślizg w miejscu publicznym. Oprócz uderzenia po kieszeni, taki manewr skutkuje teraz automatycznym zatrzymaniem prawa jazdy na 3 miesiące.

Młodzież pod nadzorem

Na tle ogólnego zaostrzenia przepisów zaskakująco wygląda zgoda na uzyskanie prawa jazdy kategorii B od 17. roku życia, co zacznie obowiązywać od marca 2026 roku. Jest to jednak raczej „okres próbny” niż pełna swoboda. Siedemnastolatkowie będą mogli jeździć tylko pod opieką doświadczonego mentora (powyżej 25 lat, staż minimum 5 lat), przy czym obowiązuje ich całkowita zerowa tolerancja dla alkoholu (0,0 promila) oraz zakaz wyjazdu poza granice Polski.

Mandaty i sankcje w Polsce (styczeń 2026)

Dla ułatwienia kwoty przeliczone według orientacyjnego kursu 1 EUR ≈ 4,3 PLN.

*Druga kwota – w przypadku recydywy w ciągu 2 lat.

**Od marca 2026 utrata prawa jazdy za +50 km/h będzie obowiązywać również poza obszarem zabudowanym na drogach jednojezdniowych dwukierunkowych.

Nota “CargoNews”

Obecna reforma to logiczna kontynuacja polityki „wizji zero”, którą Polska aktywnie wdraża od pięciu lat. W 2024 roku wprowadzono pierwsze przepisy o konfiskacie aut pijanym kierowcom, co pozwoliło na przejęcie tysięcy pojazdów na rzecz Skarbu Państwa. Statystyki pokazały, że tylko sankcje finansowe i groźba utraty mienia realnie wpływają na sytuację na drogach. Polska w tej kwestii wzoruje się na doświadczeniach Niemiec i Danii, gdzie przepisy przeciwko „piratom drogowym” uważa się za jedne z najsurowszych w Europie.