Mandat za stary tachograf: ile zapłacą kierowcy i firmy w Europie

Od 19 sierpnia 2025 roku w Europie wchodzi w życie nowy przepis: wszystkie samochody ciężarowe poruszające się po trasach międzynarodowych muszą być wyposażone w tachograf najnowszej generacji – Smart Tacho 2. To nie tylko kolejna formalność, lecz obowiązkowy wymóg Unii Europejskiej, za którego nieprzestrzeganie grożą poważne kary finansowe. Sprawdzamy, ile zapłacą ci, którzy nie zdążą na czas wymienić starego tachografu na nowy.

W większości krajów dokładne kwoty mandatów za brak właśnie Smart Tacho 2 od sierpnia 2025 roku są publikowane raczej w formie wyjaśnień inspekcji transportowych i organizacji przewoźników, niż jako osobne ustawy. W niektórych państwach (np. Niemcy, Francja, Polska, Hiszpania) opublikowano już oficjalne komunikaty prasowe z konkretnymi stawkami. W wielu krajach obowiązuje ogólny mandat za naruszenie przepisów dotyczących tachografu, który automatycznie będzie stosowany również wobec braku Smart Tacho 2.

Analiza informacji przekazywanych przez inspekcje transportowe różnych krajów UE pozwala stwierdzić, że nie wymyślono specjalnych nowych kar za brak Smart Tacho 2 – stosowane są już istniejące sankcje za naruszenia związane z tachografami. Jeśli kierowca lub przewoźnik nie zainstaluje obowiązkowego nowego tachografu, grozi mu taka sama kara jak za brak tachografu w ogóle albo za używanie przestarzałego modelu. Jednak wysokość mandatów ustalana jest przez prawo krajowe, dlatego różnice są znaczące – od 300 euro do 30 000 euro. W niektórych państwach przewidziane są też inne sankcje, np. konfiskata pojazdu, tymczasowy zakaz użytkowania, a w wyjątkowych przypadkach – nawet odpowiedzialność karna.

Przykładowe kary w krajach UE:

• Austria: od 400 do 5 000 €

• Belgia: od 1 320 do 3 600 €

• Bułgaria: od 750 do 1 534 €

• Wielka Brytania: do 5 900 €

• Węgry: do 2 030 €

• Niemcy: 1 500 € dla firmy i 750 € dla kierowcy za każde 24 godziny naruszenia

• Grecja: od 1 000 do 3 000 €

• Dania: od 2 700 do 4 700 €

• Irlandia: 5 000 €

• Hiszpania: od 2 001 do 4 000 €

• Włochy: od 800 do 3 467 €

• Cypr: od 2 000 do 3 417 €

• Łotwa: od 700 do 1 400 €

• Litwa: od 750 do 1 500 €

• Luksemburg: od 1 000 do 5 000 €

• Malta: od 60 do 2 330 €

• Holandia: 4 400 €

• Polska: od 450 do 2 300 €

• Portugalia: od 1 200 do 6 000 €

• Rumunia: od 800 do 1 800 €

• Słowacja: od 1 000 do 3 300 €

• Słowenia: 2 000 €

• Finlandia: kara liczona na podstawie dziennego wynagrodzenia – od 10 do 25 dniówek

• Francja: od 1 500 do 3 750 €

• Chorwacja: 2 000 €

• Czechy: od 1 000 do 2 500 €

• Czarnogóra: do 2 500 €

• Szwecja: 3 500 €

• Szwajcaria: 5 100 €

• Estonia: do 1 200 €

Uwaga: informacje o wysokości kar pochodzą z otwartych źródeł (organy państwowe, inspekcje transportowe, komunikaty prasowe). CaroNews monitoruje sytuację i będzie aktualizować dane.

Jak widać, państwa europejskie szeroko stosują środki administracyjne, aby uniemożliwić dalszą jazdę bez odpowiedniego tachografu. Bardzo powszechną praktyką jest unieruchomienie pojazdu do momentu usunięcia naruszenia. Stosują to m.in.:

• Austria (pojazd nie zostanie zwolniony bez tachografu),

• Hiszpania (blokada na miejscu),

• Włochy (obowiązek instalacji w ciągu 10 dni),

• Polska (konieczność natychmiastowej wpłaty kaucji pod groźbą zatrzymania pojazdu),

• Słowacja (zdjęcie tablic i unieruchomienie pojazdu do czasu instalacji) i inne.

W niektórych przypadkach możliwa jest konfiskata pojazdu – np. we Francji pojazd trafia na parking policyjny do czasu instalacji urządzenia, w Rumunii również może zostać odebrany do momentu usunięcia nieprawidłowości. W praktyce oznacza to zakaz użytkowania w trybie administracyjnym aż do spełnienia wymogów.

Odpowiedzialność karna przewidziana jest w wyjątkowych sytuacjach i nie obowiązuje we wszystkich krajach, ale tam, gdzie prawo jest najsurowsze, za brak tachografu grozi nawet więzienie:

• Francja: do 1 roku pozbawienia wolności i 30 000 € grzywny,

• Irlandia: do 6 miesięcy aresztu,

• Luksemburg: od 8 dni do 5 lat – w zależności od powagi sytuacji.

Oczywiście rzeczywiste kary więzienia są rzadkie i zazwyczaj występują przy okolicznościach obciążających (np. wielokrotne naruszenia, fałszowanie danych), ale formalnie niektóre kraje UE uznają poważne naruszenia przepisów tachografowych za przestępstwo.

Co powinni teraz zrobić przewoźnicy?

Czas na wymianę tachografu szybko się kończy. Inspekcje drogowe w Europie już teraz przeprowadzają kontrole i przypominają: „zegar tyka”. Jeśli nie wymieniłeś jeszcze starego tachografu na Smart Tacho 2, lepiej się pospiesz – w przeciwnym razie ryzykujesz nie tylko pieniędzmi, ale i możliwością dalszej pracy na trasach międzynarodowych.