Najważniejsze wiadomości tygodnia (21–28 września 2025): Otwarcie Terespola, wyzwania dla PKP Cargo i nowe zasady na granicy UE

Miniony tydzień przyniósł branży transportowej długo wyczekiwaną ulgę na wschodniej granicy, ale jednocześnie obnażył głębokie problemy strukturalne na wewnętrznym rynku w Polsce. Podczas gdy litewskie porty stawiają na zielone technologie, a projekt Rail Baltica nabiera decydującego tempa, wszyscy uczestnicy rynku muszą zmierzyć się z nowymi wymogami dotyczącymi danych i rosnącym ryzykiem w transporcie lotniczym. Analizujemy kluczowe wydarzenia i ich wpływ na łańcuchy logistyczne.

Polska: Długo oczekiwane otwarcie i problemy wewnętrzne

Główną wiadomością tygodnia było wznowienie funkcjonowania przejścia granicznego Terespol–Brześć. Prawie dwutygodniowa blokada tego kluczowego węzła kolejowego na trasie Chiny–Europa wywołała poważne napięcia w całej branży. Jego otwarcie, jak donosi „Financial Times”, zmniejsza presję na operatorów kolejowych i częściowo odciąża transport drogowy na kierunku wschodnim.

Jednak na froncie wewnętrznym wiadomości są niepokojące. Gigant przewozów kolejowych PKP Cargo wszczęło procedurę zwolnień grupowych, która może objąć do 500 pracowników. Według RailFreight.com jest to część restrukturyzacji i wyraźny sygnał przedłużającego się kryzysu w polskim sektorze kolejowych przewozów towarowych.

Jednocześnie porty kontynuują rozwój strategiczny. Port Gdańsk ogłosił misję biznesową w Tokio, zaplanowaną na 27 listopada, która ma na celu przyciągnięcie japońskich ładunków i inwestorów w celu wzmocnienia osi Bałtyk–Azja (Ports Europe).

Kluczowa zmiana regulacyjna: system ICS2 w wersji 3 (Release 3) w pełni obowiązuje już dla wszystkich rodzajów transportu, włączając w to transport drogowy i kolejowy. Oznacza to, że wymagania dotyczące jakości i kompletności wstępnych danych o ładunku (ENS) na lądowej granicy UE gwałtownie wzrosły. Błędy w dokumentach prowadzą teraz bezpośrednio do opóźnień.

Litwa i kraje bałtyckie: „Zielony” kurs i projekty strategiczne

Port w Kłajpedzie aktywnie umacnia swoją pozycję w segmencie zielonej logistyki i ładunków projektowych. Jak informuje offshore-energy.biz, port kończy wdrażanie systemu zasilania statków z lądu (OPS) i przebudowuje nabrzeża w celu obsługi projektów morskiej energetyki wiatrowej. Czyni to Kłajpedę kluczowym hubem dla przyszłych ładunków energetycznych i ciężkich na Morzu Bałtyckim. Otwarcie granicy polsko-białoruskiej zmniejszyło również presję na litewskich przewoźników drogowych, redukując kolejki na ich przejściach granicznych (LRT).

W skali całego regionu historycznym wydarzeniem było podpisanie umowy na elektryfikację magistrali Rail Baltica. Według hiszpańskiego „Cinco Días”, konsorcjum Elecnor–Cobra ma zakończyć pierwszy etap do 2030 roku. To potwierdza terminy i budżety projektu, który radykalnie zmieni przepływy towarowe przez kraje bałtyckie.

Europa: Ryzyka na niebie i na ziemi

Rosnący niepokój budzą incydenty z rosyjskimi bezzałogowymi statkami powietrznymi (dronami) w polskiej przestrzeni powietrznej. Agencja Reuters zauważa, że zwiększa to ryzyko dla lotnictwa cywilnego, stwarzając zagrożenie tymczasowego zamykania lotnisk i wzrostu kosztów pilnych przesyłek lotniczych z powodu konieczności wytyczania tras okrężnych.

Na poziomie globalnym spedytorzy i operatorzy logistyczni odnotowują wzrost opóźnień i spadek punktualności przewoźników lotniczych (breakbulk.news). Wpływa to bezpośrednio na planowanie łańcuchów multimodalnych, zwłaszcza na etapach „pierwszej i ostatniej mili” w Polsce i na Litwie.

Co to oznacza dla operatorów i nadawców?

1. Korytarz wschodni: „Odblokowanie” trasy kolejowej przez Terespol daje większą elastyczność, ale zależność od jednego szlaku pozostaje ryzykowna. Zaleca się posiadanie alternatyw przez porty bałtyckie lub Korytarz Środkowy.
2. Dane w systemie ICS2: Ze względu na nowe wymogi, warto, aby operatorzy sprawdzili gotowość swoich systemów i procesów do składania deklaracji ENS dla przesyłek drogowych i kolejowych. Dokładność opisu towaru, kody HS i dane kontrahentów mają teraz kluczowe znaczenie.
3. Polski fracht kolejowy: Restrukturyzacja w PKP Cargo może tymczasowo ograniczyć dostępność taboru. Zaleca się wcześniejszą rezerwację mocy przewozowych lub posiadanie transportu drogowego jako zabezpieczenia.
4. Porty bałtyckie: Kłajpeda staje się centrum dla ładunków projektowych i energetycznych. Warto to uwzględnić, planując przetargi na IV kwartał 2025 r. i I kwartał 2026 r., zwłaszcza w przypadku komponentów o dużej masie.