Belgijski „nokaut kolejowy”: jak 72-godzinny strajk uderzy w logistykę UE pod koniec listopada

Pod koniec listopada europejski sektor transportu czeka poważna próba. Belgia, kluczowy węzeł logistyczny, przygotowuje się do 72-godzinnego wstrzymania ruchu kolejowego. To nie jest zwykłe lokalne zakłócenie – ta akcja wywołuje reakcję łańcuchową, która wpłynie na porty, międzynarodowe korytarze towarowe i w połączeniu z planowanymi pracami w krajach sąsiednich stworzy efekt „sztormu doskonałego”.

CargoNews przeanalizowało sytuację, aby ocenić ryzyko dla przepływów towarowych, zwłaszcza tych łączących porty Beneluksu z resztą Europy, w tym korytarzy do Niemiec i dalej na wschód.

Epicentrum: 72 godziny ciszy na torach

Jądrem wydarzeń będzie Belgia. Zgodnie z oficjalnymi komunikatami SNCB (Narodowej Spółki Kolei Belgijskich), strajk rozpocznie się o godzinie 22:00 w niedzielę, 23 listopada, i potrwa dokładnie trzy doby, do godziny 22:00 w środę, 26 listopada 2025 roku.

• Kto bierze udział: Bezprecedensowo zjednoczony front. Do akcji przyłączyły się wszystkie kluczowe branżowe związki zawodowe: socjalistyczny ACOD/CGSP, chrześcijański ACV/CSC Transcom, liberalny VSOA/SLFP oraz autonomiczny związek maszynistów SACT.
• Powód: To nie jest tylko spór o płace. To protest polityczny przeciwko pakietowi środków „zaciskania pasa” (austerity measures), zaproponowanemu przez nowy rząd federalny Belgii, który obejmuje cięcia wydatków publicznych, reformę emerytalną i zmiany w regulacjach rynku pracy.
• Skala: Strajk na kolei to tylko pierwszy akt trzydniowej narodowej kampanii protestacyjnej. 25 listopada do akcji dołączy cały sektor publiczny, a 26 listopada oczekiwany jest ogólnokrajowy strajk „międzybranżowy”.

Dla gospodarki regionu straty mogą być kolosalne. Jak donosi „The Brussels Times”, zrzeszenia biznesowe Walonii (francuskojęzyczny region Belgii) szacują potencjalne szkody wynikające z trzydniowej akcji na kwotę do 100 milionów euro dziennie (łącznie we wszystkich sektorach gospodarki).

Analiza skutków: Efekt domina dla ładunków

Dla branży logistycznej 72-godzinny paraliż belgijskich kolei oznacza znacznie więcej niż tylko trzy dni przestoju.

1. Blokada portów Antwerpia-Brugia

Belgijski strajk faktycznie odcina kolejowe trasy dojazdowe do jednego z największych kompleksów portowych w Europie – Antwerpii-Brugii. To nieuchronnie doprowadzi do zakłócenia przydziałów czasu (slotów) na załadunek/rozładunek, odwołania operacji manewrowych i zatorów na terminalach wewnętrznych i w „suchych portach”.

Biorąc pod uwagę, że port już wcześniej borykał się z zakłóceniami (np. akcjami służb pilotażowych tej jesieni), nowy przestój może szybko doprowadzić do nagromadzenia krytycznej masy ładunków. Operatorzy logistyczni, w tym Maersk, już rozpoczęli wysyłanie powiadomień, w których zaleca się „przegląd ETA” (rewizję szacowanego czasu przybycia) i uwzględnienie buforów czasowych wynoszących 24–48 godzin po zakończeniu strajku, tylko na wznowienie działalności operacyjnej.

2. „Sztorm doskonały” i planowane prace

Największe ryzyko stwarza nie sam strajk, ale jego połączenie z innymi wydarzeniami w sieci. Podczas gdy Belgia będzie strajkować, na sieciach Eurostar/Thalys oraz na infrastrukturze w Holandii i Niemczech będą trwały dawno zaplanowane prace modernizacyjne.

Oznacza to, że „rezerwowe” trasy objazdowe, na które zwykle przekierowuje się ruch, będą albo niedostępne, albo ich przepustowość będzie drastycznie ograniczona. Dla operatorów towarowych oznacza to deficyt alternatywnych „tras pociągów” (slotów).

3. Wzrost popytu na transport drogowy

Jedyną działającą alternatywą stanie się transport samochodowy. Oczekiwany jest gwałtowny wzrost popytu (a co za tym idzie, stawek spot) na przewozy drogowe na krótkich dystansach z portów Beneluksu w kierunku Francji, Niemiec i Holandii. Ładunki, które miały opuścić port koleją, będą awaryjnie przeładowywane na ciężarówki, tworząc dodatkowe obciążenie dla infrastruktury drogowej w pobliżu portów.

Sąsiedzi nie strajkują, ale to niewiele pomoże

Warto zauważyć, że w krajach sąsiednich nie oczekuje się eskalacji, jednak ich infrastruktura nie będzie w stanie skompensować belgijskiego kolapsu.

• Holandia: Sytuacja jest stabilna. Jak zauważa RailTech.com, letnie spory między NS (Koleje Holenderskie) a związkami zawodowymi zakończyły się zawarciem nowej umowy płacowej (+7,5%), co zażegnało groźbę jesiennych strajków. Jednak planowane prace na infrastrukturze w listopadzie i tak będą prowadzone.
• Niemcy: Również stabilnie. Po ciężkiej kampanii strajkowej GDL (związku maszynistów) w latach 2023-2024, osiągnięto długoterminowe porozumienia z Deutsche Bahn. Według agencji Reuters, nowe duże fale strajków w Niemczech są mało prawdopodobne przed 2026 rokiem.

Co należy monitorować

Sytuacja pozostaje niezwykle napięta. Kluczowe wskaźniki, które rynek będzie obserwować w tygodniu 18–22 listopada:

1. „Alternatywny rozkład jazdy” SNCB: Koleje belgijskie obiecują opublikować ograniczony rozkład jazdy. Jego zakres (lub brak) pokaże rzeczywistą skalę przestoju.
2. Spotkania pojednawcze: Jeśli w ostatniej chwili dojdzie do spotkania kierownictwa SNCB i związków zawodowych, istnieje szansa na częściową deeskalację.
3. Status służb portowych: Kluczowe jest, aby do kolejarzy nie dołączyły powiązane służby w Antwerpii (piloci, dokerzy, operatorzy śluz). Byłby to zwielokrotniony cios dla logistyki.

Dla operatorów, których trasy przebiegają przez Beneluks, tydzień od 23 do 29 listopada będzie wymagał maksymalnej elastyczności w planowaniu i aktywnej komunikacji z klientami na temat płynnych terminów i możliwych opóźnień.