Zielony dyskont: Europarlament poparł zniżki do 75% dla czystych ciężarówek

Komisja Transportu Parlamentu Europejskiego odrzuciła coroczne przeglądy techniczne dla starych furgonetek i poparła prawo krajów UE do tymczasowego obniżania opłat drogowych dla ciężkich pojazdów ciężarowych. CaroNews wyjaśnia, kogo i jak będzie to dotyczyć.

Co dokładnie zatwierdziła komisja transportu

6 maja 2026 roku komisja transportu Parlamentu Europejskiego zagłosowała za przyznaniem państwom członkowskim prawa do obniżania opłat drogowych do 75% dla ciężkich pojazdów ciężarowych o zerowej i niskiej emisji – aż do czerwca 2031 roku.

Deputowani opowiedzieli się również za zachętami typu “toll-incentives” dla zelektryfikowanych agregatów chłodniczych oraz za ściślejszym dostosowaniem przepisów dotyczących opłat drogowych do przyszłych norm CO2 dla ciężarówek i autobusów.

Stanowisko Parlamentu zachowuje podejście neutralne technologicznie, precyzuje zasady dotyczące przyczep i naczep, co pozwoli dokładniej powiązać opłaty z realnymi konfiguracjami pojazdów i kosztami operacyjnymi, a także rozszerza zachęty dla czystszych technologii.

Dwa różne pliki Eurovignette – ważne, aby ich nie pomylić

W obecnej sytuacji ważne jest rozróżnienie dwóch procesów legislacyjnych, które toczą się jednocześnie.

Pierwszy – ubiegłoroczny. Pod koniec listopada Parlament Europejski i Rada UE oficjalnie przyjęły poprawkę przedłużającą prawo państw do całkowitego zwolnienia ciężarówek elektrycznych i wodorowych z opłat drogowych – od końca 2025 roku do czerwca 2031 roku. O tym, czy skorzystać z tego prawa, czy nie, decyduje każde państwo samodzielnie. Niemcy na przykład przedłużyły zwolnienie dla ciężarówek elektrycznych o masie powyżej 4,25 tony do czerwca 2031 roku, a dla lżejszych pojazdów użytkowych – bezterminowo.

Drugi – obecny, majowy. Komisja transportu Parlamentu Europejskiego podjęła się szerszej rewizji Eurovignette: korekty klasyfikacji CO2 dla ciężarówek z przyczepami, uproszczenia stosowania stawek i rozszerzenia kręgu beneficjentów zniżek. Proponuje się, aby ulgami objąć teraz nie tylko transport o zerowej emisji, ale także ciężarówki niskoemisyjne oraz sprzęt na paliwa neutralne pod względem emisji CO2. IRU opisuje to jako rewizję zasad dotyczących klas CO2 dla ciężkich pojazdów z przyczepami.

Jeśli ubiegłoroczna poprawka dotyczyła “przedłużenia i zachowania” dla ciężarówek elektrycznych, to obecna dotyczy “rozszerzenia i doprecyzowania” dla szerszego kręgu technologii.

Czy potrzebny jest przegląd techniczny dla starych aut

5 maja, dzień przed głosowaniem w sprawie opłat drogowych, deputowani podjęli decyzję w sprawie pakietu Roadworthiness – rewizji zasad przeglądów technicznych i inspekcji drogowych. Tutaj logika jest odwrotna: zamiast rozszerzania ulg – rozszerzenie kontroli.

Główny spór toczył się wokół corocznego przeglądu technicznego dla starych samochodów i furgonetek: Komisja Europejska proponowała wprowadzenie takiego obowiązku dla pojazdów starszych niż dziesięć lat, jednak komisja ten wniosek odrzuciła.

Zachowano dwuletnie odstępy, odwołano obowiązkowe coroczne testy emisji dla furgonetek, a zamiast fizycznych kontroli na drogach państwom zezwolono na zdalne skanowanie emisji – wprawdzie dla nie więcej niż 20% floty furgonetek. Przewoźnicy zyskują mniejsze obciążenie administracyjne, a obrońcy bezpieczeństwa ruchu drogowego – mniej, niż chcieli.

To jeszcze nie są przepisy

Dwa majowe teksty wciąż wymagają zatwierdzenia na sesji plenarnej Parlamentu Europejskiego, zanim rozpoczną się negocjacje z Radą i Komisją Europejską. Konkretne daty wejścia w życie nie zostały ustalone.

Procedura wygląda następująco: stanowisko TRAN → plenum Parlamentu Europejskiego → negocjacje trójstronne z Radą UE i Komisją → ostateczne przyjęcie.

Ze swojej strony Rada UE już na początku marca 2026 roku przyjęła mandat negocjacyjny w sprawie celowych poprawek do dyrektywy Eurovignette. Nowe standardy emisji CO2 dla ciężkich pojazdów zaczną wpływać na dyrektywę od 1 lipca 2026 roku i konieczne jest zapewnienie ich sprawnego współdziałania przy obliczaniu opłat drogowych.

To ważny niuans: obie strony mają już swoje stanowiska negocjacyjne. Szanse na stosunkowo szybkie porozumienie są wyższe niż zwykle – choć finalna konfiguracja ulg nieuchronnie ulegnie skorygowaniu po negocjacjach.

Czym jest dyrektywa Eurovignette i skąd wzięła się liczba 75%

Dyrektywa Eurovignette (Dyrektywa 1999/62/WE) to podstawowy dokument UE określający ramowe zasady pobierania opłat od ciężkich pojazdów ciężarowych za korzystanie z dróg. Państwa członkowskie same decydują, czy wprowadzać płatne drogi, ale jeśli to robią – mają obowiązek przestrzegać parametrów dyrektywy.

Redakcja dyrektywy z 2022 roku pozwalała państwom na ustalanie obniżonych stawek lub całkowite zwolnienie z opłat dla pojazdów o zerowej emisji – ale tylko do 31 grudnia 2025 roku. Po tej dacie maksymalna dopuszczalna zniżka wynosiła od 50 do 75%.

Innymi słowy, bez zmiany przepisów od 2026 roku ciężarówki elektryczne automatycznie traciłyby prawo do całkowitego zwolnienia z opłat. Niemcy są dobrym przykładem: bez przedłużenia mogłyby od początku 2026 roku przejść na częściową odpłatność dla “zero-emission trucks”, ale po przyjęciu poprawek z 2025 roku kraj ten wykorzystuje maksymalny dozwolony okres zwolnienia – do 30 czerwca 2031 roku.

Realna gospodarka: ile kosztuje zniżka

Liczby pomagają zrozumieć, po co to wszystko jest potrzebne przewoźnikowi.

Całkowite zwolnienie z opłat drogowych jest w stanie zapewnić elektrycznym ciężarówkom regionalnym z rocznika 2026 parytet cenowy z ciężarówkami z silnikiem Diesla we Francji, Niemczech i Szwecji oraz skrócić różnicę w całkowitym koszcie posiadania (TCO) do 9% we Włoszech, 7% w Polsce i 5% w Hiszpanii.

Całkowite zwolnienia z opłat “toll” dla pojazdów o zerowej emisji to jedna z najskuteczniejszych i najbardziej celowych miar poprawy parytetu cenowego między takimi pojazdami a konwencjonalnymi. Napisała o tym w październiku 2025 roku ACEA, Europejskie Stowarzyszenie Producentów Samochodów, dodając: “Zegar tyka. Pozostaje nam 56 miesięcy na dziesięciokrotne zwiększenie udziału ciężarówek elektrycznych w rynku – z obecnych 3,5% do co najmniej 35% do 2030 roku”.

Zasięg reformy: ile krajów jest już w systemie

Według obliczeń Transport & Environment, do 2026 roku zróżnicowane pod względem emisji CO2 opłaty drogowe powinny obowiązywać w 17 państwach członkowskich z 27. Przypada na nie 62% aktywności towarowej UE w tonokilometrach – co oznacza, że dla większości strumieni ładunków bodziec do przejścia na czystsze technologie został już stworzony.

Jednak tylko dwa państwa członkowskie stosują obecnie całkowite zwolnienie z opłat “toll” dla ciężarówek elektrycznych, a kolejne dziesięć stosuje obniżone stawki. Pozostałe 15 państw jak dotąd w ogóle nie korzysta z tego narzędzia.