DSRC na Litwie: inspekcja zaczęła czytać tachografy podczas jazdy

Litewska Administracja Bezpieczeństwa Transportu (LTSA) oficjalnie przeszła do ery kontroli zdalnej. Teraz inspektorzy nie muszą zatrzymywać ciężarówki, aby dowiedzieć się, że kierowca nie spał przez dodatkowe trzy godziny – dane trafiają na tablet inspektora prosto z potoku ruchu.

Przez długi czas technologia DSRC (Dedicated Short–Range Communications) wydawała się czymś z obszaru “europejskich dyrektyw przyszłości”, które są stale odkładane. Jednak 29 grudnia 2025 roku LTSA oficjalnie potwierdziła: sprzęt został zakupiony, przetestowany i już działa na drogach Litwy.

Walizka z sekretem

LTSA nie zaczęła budować ogromnych stacjonarnych bramek wszędzie, gdzie to możliwe. Rozwiązanie okazało się znacznie bardziej eleganckie i mobilne. Cały zestaw sprzętu mieści się w jednej walizce i może zostać rozstawiony przez inspektorów w dowolnym punkcie trasy w ciągu kilku minut. Antena może stać zarówno na statywie przy poboczu, jak i na dachu radiowozu.

W praktyce sprawia to, że mobilna kontrola jest nieprzewidywalna: o ile wcześniej lokalizację patrolu można było przewidzieć po stojących na poboczu ciężarówkach, o tyle teraz odczyt odbywa się niezauważalnie dla kierowcy jadącego w ogólnym potoku.

Cyfrowy donos na 25 parametrów

Co dokładnie widzi inspektor, gdy ciężarówka przejeżdża obok anteny? Zgodnie z danymi LTSA i unijnymi przepisami, system zbiera “śmietankę” z danych tachografu – do 25 parametrów. Na przykład są to informacje o naruszeniu zasilania, przerwach w danych o ruchu, próbach włamania do systemu, jeździe bez karty i – co najgorsze dla wielu – przekroczeniu czasu prowadzenia pojazdu.

Należy rozumieć, że technologia DSRC na obecnym etapie to nie jest automatyczny mandat przychodzący pocztą. To “filtr”. Jeśli system widzi “zielone światło”, przewoźnik jedzie dalej, nie tracąc cennych 20–30 minut na poboczu. Jeśli natomiast zapala się “czerwone”, inspektor otrzymuje ważny powód do zatrzymania i już szczegółowego, “ręcznego” wyjaśniania sprawy.

Ono widzi wszystkich!

System “zauważy” wszystkie pojazdy wyposażone w Smart Tacho v1 (obowiązkowe od czerwca 2019 roku), a tym bardziej Smart Tacho v2. Dla tych, którzy wciąż pracują na starych zezwoleniach międzynarodowych i starych urządzeniach, zdalna kontrola pozostaje niedostępna.

Jednak okno możliwości dla “starej gwardii” gwałtownie się zamyka – terminy obowiązkowej wymiany tachografów w transporcie międzynarodowym w 2025 roku już minęły. Tym samym do początku 2026 roku na Litwie praktycznie nie pozostaje ciężarówek na liniach międzynarodowych, które byłyby niewidoczne dla anten DSRC.

LTSA pisze, że w przyszłości chce dodać rozwiązania “chmurowe”, aby widzieć odczyty i dzielić się nimi w czasie rzeczywistym z dowolnego miejsca.

Nowa rzeczywistość dla kierowców

DSRC zmienia reguły gry: teraz wszystkie pojazdy w potoku podlegają zdalnej kontroli, a zatrzymanie następuje tylko po zadziałaniu wskaźnika ryzyka, który inspektor musi sprawdzić ręcznie. Obietnica “nie ruszania uczciwych” działa dokładnie tak długo, jak długo system daje dokładne sygnały. Jeśli algorytm się myli, rzetelni przewoźnicy tracą czas na niepotrzebne postoje.

Co więcej, plany LTSA dotyczące integracji systemu z “chmurą” oznaczają, że dane o naruszeniu zarejestrowane na Litwie mogą stać się dostępne dla kolegów z polskiej ITD lub niemieckiego BALM w czasie rzeczywistym. Stoimy u progu stworzenia jednolitej cyfrowej kopuły nad całą Europą, gdzie zresetowanie błędów tachografu poprzez samo przekroczenie granicy nie będzie już możliwe.

Wyników kontroli DSRC na Litwie służby porządkowe na razie nie podawały.

Informacja: ewolucja kontroli

Historia zagadnienia sięga Pakietu Mobilności UE. Zdalny odczyt przez DSRC został zapisany w rozporządzeniu (UE) 2016/799 jako obowiązkowy element “inteligentnych” tachografów. Litwa nie jest w tej kwestii pionierem, ale wykazuje jedno z najwyższych temp wdrażania wśród krajów bałtyckich.

Wcześniej podobne systemy zaczęły być aktywnie testowane w Holandii, Niemczech i Polsce. Głównym celem technologii jest zmniejszenie liczby zatrzymań administracyjnych, które według statystyk UE w 60% przypadków nie wykazują naruszeń, tym samym nieuzasadnienie zwiększając koszty sektora transportowego.