Tydzień kontrastów: inteligentne obławy w Polsce i głośny „rozwód” na Litwie

Miniony tydzień pozostawił dziwne wrażenie. Podczas gdy europejscy kontrolerzy pokazują mistrzostwo koordynacji i wysokich technologii, wyłapując naruszenia zdalnie, litewscy przewoźnicy zamiast jednoczyć się w obliczu kryzysu doprowadzili do publicznego rozłamu.

ELA i koniec zabawy w chowanego: 30 000 euro kaucji i skanery w ruchu

(Źródło: European Labour Authority)

Najważniejsza wiadomość dla tych, którzy są za kierownicą – wyniki „Tygodnia Działań” Europejskiego Urzędu ds. Pracy (ELA). Jeśli wcześniej kontrola była loterią, dziś to matematyka.

Suche liczby (źródło: ELA):

• Skontrolowano 368 ciężarówek
• Stwierdzono 376 naruszeń
• Tylko 56 pojazdów z 368 okazało się „czystych”

Inspektorzy korzystali z systemów REDCR. To zdalne skanery, które odczytują dane z „inteligentnych” tachografów przejeżdżających ciężarówek. System sam podpowiada inspektorowi: „Tego zatrzymaj – brak karty kierowcy” albo „Tu jest manipulacja”.

W Niemczech (kontrola BALM) jedno takie „inteligentne” zatrzymanie zakończyło się żądaniem kaucji w wysokości 30 000 euro oraz zakazem dalszej jazdy do momentu pełnego przywrócenia ustawień fabrycznych tachografu.

Kontrole prowadzono w 13 krajach, w tym w Polsce: w porcie Świnoujście oraz na trasie pod Szczecinem. Pracowały tam zespoły mieszane (polskie ITD razem z Duńczykami, Szwedami i Litwinami).

Oznacza to, że „polski korytarz” jest dziś prześwietlany na wylot, a bazy danych stają się wspólne.

Litwa: protest pod Sejmem i rozłam w „Linavie”

W Wilnie w tym tygodniu było gorąco, ale z zupełnie innego powodu. Stowarzyszenie „Linava” wyprowadziło ludzi pod Sejm. Powód jest jasny i bolesny – setki (a może tysiące?) ciężarówek uwięzionych lub skonfiskowanych na Białorusi.

Czego się domagano:

• W petycji do prezydenta i rządu wyznaczono 72 godziny na przygotowanie planu antykryzysowego
• Żądanie albo dyplomatycznego odzyskania sprzętu, albo wypłaty odszkodowań

Jednocześnie do postulatów dołączono cały „pakiet bolączek”:

• rewizję diet (aby nie były opodatkowane);
• uproszczenie migracji kierowców z krajów trzecich;
• rozwiązanie problemów z kolejkami na granicy;
• obniżenie akcyzy na paliwo.

Dziwna matematyka: tu zaczyna się najciekawsze. Nikt dokładnie nie wie, ile pojazdów faktycznie ucierpiało.

• Litewski Departament Ceł mówi o 185 zatrzymanych jednostkach
• „Linava” twierdzi, że chodzi o 4 000 pojazdów (w tym 1 250 ciągników)

Różnica jest kolosalna. Wygląda to dziwnie: albo naczepy i ciągniki są liczone inaczej, albo liczby służą jako narzędzie nacisku politycznego. A gdy nie ma jasnej bazy faktów, państwu bardzo łatwo przeciągać decyzje.

Najgorsza wiadomość dla jedności branży przyszła zaraz po pikiecie. Dwie największe firmy – Hoptransa i Vlantana – ogłosiły wystąpienie z „Linavy”.

Oficjalny powód (według oświadczeń firm na LinkedIn oraz komentarzy dla BNS/LRT): „rozbieżność wartości i metod działania”.

W praktyce oznacza to, że w krytycznym momencie, gdy trzeba dociskać rząd w sprawie rekompensat za Białoruś, branża mówi różnymi głosami. Stowarzyszenie traci na znaczeniu, a duzi gracze najwyraźniej będą rozwiązywać swoje problemy indywidualnie, w gabinetach.

Pakiet brukselski: „zielone światło” dla gigalinerów i surowe badania techniczne

(Źródła: Rada UE, ETSC)

W tym tygodniu Rada UE uzgodniła stanowisko wobec dwóch kluczowych dokumentów.

1. A) Masa i gabaryty
   Europa otwiera drzwi dla EMS (European Modular Systems). Jeśli dwa sąsiednie kraje dopuszczają długie zestawy, będą mogły pozwalać na ich przejazd przez granicę. Dodatkowo „zielonym” ciężarówkom (elektrycznym, wodorowym) oficjalnie zwiększy się dopuszczalną masę, aby zrekompensować ciężar baterii.

Reakcja: Europejska Rada Bezpieczeństwa Transportu (ETSC) nazwała to już „krokiem wstecz” i legalizacją „monster trucks”. Przed nami wyraźna polityczna batalia z Parlamentem Europejskim.

1. B) Badania techniczne i kontrole (Roadworthiness)
   Tu śruba jest dokręcana. Nowe metody testów emisji (wyłapywanie NOx i cząstek), twarda walka z cofanie liczników i, co najważniejsze, wymiana danych.

Co to oznacza? Historia twojego pojazdu staje się przejrzysta dla wszystkich krajów UE. Jeśli ciężarówka ma problemy z badaniem technicznym w jednym kraju, zobaczą to inspektorzy w innym. Epoka „papierowych” przeglądów dobiega końca.

Polska: kontenerowy „cichy strajk” na święta

(Źródło: Rzeczpospolita)

Podczas gdy wszyscy szykują się do Świąt (a to już w przyszłym tygodniu), przewoźnicy w Trójmieście (Gdańsk–Gdynia) przygotowują niespodziankę. Od 20 grudnia do 6 stycznia planowany jest „cichy strajk”.

Powód: stary problem z systemem slotów i rezerwacji na terminalach.

Ryzyko: to nie są ludzie z transparentami. „Cichy protest” oznacza, że pojazdy będą jeździć ściśle według przepisów, wolno i skrupulatnie przestrzegając procedur. Dla portu w szczycie sezonu może to oznaczać załamanie przepustowości i zerwanie łańcuchów dostaw.

Pieniądze: diesel w Hiszpanii i płatne drogi w Niemczech

Hiszpania: lokalne stowarzyszenie CETM bije na alarm. Rząd rozważa zrównanie akcyzy na olej napędowy z benzyną. Według ich wyliczeń tankowanie 1 000 litrów może zdrożeć o 113 euro. Jeśli ustawa przejdzie, „kierunek hiszpański” gwałtownie straci na marżowości.

Niemcy: Federalna Agencja Ochrony Środowiska (UBA) wrzuciła pomysł rozszerzenia LKW-Maut na wszystkie drogi publiczne do 2030 roku. Na razie to tylko koncepcja, ale kierunek jest jasny: płacić trzeba będzie nie tylko za autostrady, ale za każdy kilometr dróg regionalnych. „Ostatnia mila” stanie się złota.

Krótko: Sycylia i Mont Blanc

Mont Blanc otwarty: 12 grudnia o 17:00 tunel ponownie ruszył po 15 tygodniach remontu. Operator ATMB poinformował o 800 testach systemów bezpieczeństwa. Dobra wiadomość przed zimą, pamiętajmy jednak o ograniczeniach sezonowych.
(Źródło: ATMB)

Włochy pod lupą Komisji Europejskiej: Bruksela dała Rzymowi 2 miesiące, aby uporządkować kwestie EETS (jednolitego systemu opłat drogowych) na Sycylii. Obecnie panuje tam chaos interoperacyjny, który powoduje dla przewoźników dodatkowe problemy z urządzeniami i umowami.
(Źródło: Komisja Europejska)