Via Baltica na finiszu: Polska i Litwa likwidują ostatnie „wąskie gardła” strategicznego korytarza

Jesienią 2025 roku Bałtyk otrzyma to, na co czekał od dwóch dekad: pełnowartościową drogę ekspresową Via Baltica, łączącą Warszawę z Kownem, a dalej z Rygą i Tallinem. Dwa ostatnie „wąskie miejsca” – obwodnica Łomży po stronie polskiej oraz odcinek litewskiej trasy A5 do granicy – zostaną ukończone do końca przyszłego roku. To wydarzenie zmienia nie tylko logistykę, ale także strategiczną stabilność całego regionu.

Polska: obwodnica Łomży

Polski odcinek Via Baltica rozciąga się na ponad 300 kilometrów od Warszawy do granicy w Budzisku. Prawie cała droga działa już jako ekspresówka z dwoma pasami ruchu w każdą stronę. Wyjątkiem pozostawała obwodnica Łomży – tutaj ruch odbywa się jeszcze jedną jezdnią. We wrześniu 2025 roku Generalna Dyrekcja Dróg Krajowych i Autostrad (GDDKiA) zapowiada otwarcie drugiej nitki. Po tym cały polski odcinek będzie w pełni gotowy: od stolicy do granicy – bez świateł, wąskich fragmentów i ryzykownych wyprzedzeń pod prąd.

Litwa: trasa A5 do granicy

Po stronie litewskiej prace również są na finiszu. Trasa A5, prowadząca z Kowna przez Mariampol do granicy z Polską, niemal w całości została poszerzona do czterech pasów. Pozostał ostatni fragment długości ok. 40 kilometrów – właśnie on jest obecnie intensywnie przebudowywany. Powstaną tu nowe węzły, mosty, nowoczesne oznakowanie i miejsca odpoczynku dla ciężarówek i samochodów osobowych.

Władze obiecują zakończyć wszystkie prace do końca 2025 roku. Tylko w tym roku budowlańcy zmodernizują siedem mostów, przebudują dziesięciokilometrowy odcinek przygraniczny i już otworzyli nowoczesny parking dla transportu. Projekt jest finansowany nie tylko z budżetu krajowego, ale także ze środków UE: Bruksela przeznaczyła Litwie 48 mln euro, a całkowity budżet sięga setek milionów.

Ile czasu i paliwa zostanie zaoszczędzone

Obecnie podróż z Warszawy do Kowna dla ciężarówek trwa około 7,5 godziny. Największe opóźnienia powstają właśnie na wąskich fragmentach wokół Łomży i przy granicy litewskiej, gdzie droga zwęża się do jednego pasa.
Po zakończeniu projektu czas przejazdu skróci się o około 1 godzinę – do 6,5 godziny.

Co więcej, wyeliminowanie godzinnych przestojów na trasie oznacza oszczędność 30–35 litrów oleju napędowego (około 180–200 zł lub 40–45 euro) przy każdym kursie. Dla dużej firmy posiadającej 50–100 ciężarówek to setki tysięcy euro oszczędności rocznie.

Co to daje przewoźnikom i biznesowi

Dla biznesu oznacza to trzy oczywiste korzyści. Po pierwsze – szybkość. Ciężarówki i samochody osobowe przestaną grzęznąć na jednojezdniowych fragmentach: czas przejazdu stanie się przewidywalny, a grafiki dostaw – stabilne. Po drugie – pieniądze. Im mniej korków i wymuszonych postojów, tym mniej zużytego paliwa i czasu pracy. Jeden pojazd będzie mógł wykonać więcej kursów w tym samym czasie – to bezpośredna oszczędność dla firm. Po trzecie – bezpieczeństwo. Rozdzielone kierunki ruchu i nowoczesne węzły znacząco zmniejszą ryzyko wypadków, a to oznacza niższe koszty ubezpieczeń i mniej przestojów.

Dla handlu detalicznego oznacza to świeższe produkty na półkach, dla przemysłu – terminowe dostawy surowców i sprzętu. Dla inwestorów – bardziej atrakcyjny region, w którym opłaca się budować magazyny i centra logistyczne.

Czynnik „korytarza suwalskiego”

Jest też aspekt geopolityczny. Via Baltica przebiega przez tzw. korytarz suwalski – wąski odcinek między Polską a Litwą, łączący kraje bałtyckie z resztą UE. Dla NATO to strategiczna trasa, a dla biznesu – jedyny pewny korytarz lądowy. Jego modernizacja zwiększa odporność regionu w każdych okolicznościach.

Do końca prac przewoźnicy będą musieli pogodzić się z tymczasowymi ograniczeniami: nocnymi zamknięciami, zwężonymi pasami, objazdami. Ponadto latem 2025 roku Polska przedłużyła tymczasowe kontrole graniczne z powodu sytuacji migracyjnej. To strefa Schengen, ale wyrywkowe kontrole są możliwe i w godzinach szczytu zdarzają się opóźnienia.

Do października 2025 roku droga z Warszawy do Kowna stanie się pełnowartościową ekspresówką, a do końca roku cały korytarz przez Polskę i Litwę będzie działał w nowym formacie. Dla przewoźników oznacza to mniej przestojów, dla gospodarki – wzrost handlu i inwestycji, a dla mieszkańców – bezpieczniejsze i wygodniejsze podróże.