1 grudnia 2025 roku: nowe zasady gry dla europejskiej logistyki

Grudzień 2025 zapowiada się jako jeden z najbardziej intensywnych okresów zmian regulacyjnych ostatnich lat. Od legalizacji zdalnego sterowania ciężarówkami w Niemczech, przez zaostrzenie kontroli na granicy z Wielką Brytanią, po pełną cyfryzację procedur celnych w portach Beneluksu — branża staje wobec szeroko zakrojonej synchronizacji przepisów.

Niemcy: zielone światło dla ciężarówek sterowanych zdalnie (StVFernLV)

Federalne Ministerstwo Transportu Niemiec (BMDV) wykonuje zdecydowany krok w stronę automatyzacji. Od 1 grudnia 2025 roku wchodzi w życie rozporządzenie Straßenverkehr-Fernlenk-Verordnung (StVFernLV).

Niemcy wprowadzają pięcioletni reżim prawny (do 30 listopada 2030 roku), legalizujący eksploatację pojazdów sterowanych zdalnie na drogach publicznych. Chodzi o technologię teleoperacji, w której kierowca nie znajduje się fizycznie w kabinie, lecz steruje pojazdem zdalnie z konsoli operatora.

Rozporządzenie tworzy brakującą podstawę prawną dla producentów OEM oraz operatorów logistycznych.
Zakres stosowania: przepisy obejmują nie tylko samochody osobowe, ale także ciężkie ciężarówki (LKW) i autobusy.
Nowe role: pojawia się regulacja dotycząca operatorów zdalnego sterowania (wymogi techniczne stanowiska pracy, kwalifikacje, łączność).
Scenariusz logistyczny: jak podkreśla branża, 1 grudnia nie należy oczekiwać masowego pojawienia się autonomicznych pojazdów na autostradach. Kluczowa wartość na tym etapie to optymalizacja operacji yardowych, procesów portowych oraz trudnych odcinków „ostatniej mili”.

Dla polskich i litewskich firm działających w Niemczech oznacza to możliwość udziału w projektach pilotażowych. W warunkach niedoboru kierowców (według IRU w Europie brakuje ponad 400 tys. profesjonalnych kierowców) teleoperacja pozwala jednemu operatorowi obsługiwać kilka pojazdów kolejno, eliminując przestoje związane z fizyczną zmianą kierowcy.

UE – Wielka Brytania: synchronizacja „czarnych list”

Relacje transportowe między Brukselą a Londynem wchodzą w fazę twardej transparentności. W ramach EU–UK Trade and Cooperation Agreement przygotowywana jest decyzja Specjalistycznego Komitetu ds. Transportu Drogowego, która ma wejść w życie 1 grudnia 2025 roku.

UE i Wielka Brytania wprowadzają wspólny wykaz poważnych naruszeń skutkujących utratą dobrej reputacji (Good Repute) przewoźnika — zgodnie z Rozporządzeniem (UE) 2016/403.

Dotychczas istniała luka informacyjna: naruszenie dokonane przez przewoźnika z UE na terytorium Wielkiej Brytanii nie zawsze szybko i odpowiednio wpływało na jego status licencyjny w kraju rejestracji — i odwrotnie.

Teraz lista „grzechów” zostaje ujednolicona:
• manipulacje tachografem
• naruszenia czasu pracy i odpoczynku
• usterki układu hamulcowego i kierowniczego
• nielegalny kabotaż

System wymiany danych o mandatach zacznie działać w pełnym zakresie. Dla przewoźników kursujących w relacji UE–UK ryzyko utraty licencji z powodu kumulacji naruszeń po drugiej stronie Kanału stanie się krytyczne. Transparentność granic oznacza, że „ukrycie” wykroczenia w innej jurysdykcji nie będzie już możliwe.

Tarcza celna: ICS2 staje się jedyną opcją

Od 1 grudnia 2025 roku zamknięte zostanie „stare okno” zgłaszania deklaracji bezpieczeństwa towarów wwożonych do UE — wraz z uruchomieniem trzeciej fazy systemu kontroli importu ICS2 (Import Control System 2).

W kilku kluczowych hubach logistycznych, w tym w Niderlandach, przestanie obowiązywać składanie Entry Summary Declaration (ENS) przez przestarzały system ICS1. Ma to ogromne znaczenie dla spedytorów obsługujących ładunki morskie i multimodalne z Chin, Turcji czy Wielkiej Brytanii.

Jeżeli systemy IT przewoźnika lub spedytora nie są zintegrowane z ICS2, ładunek zostanie zatrzymany na granicy UE.

ICS2 wymaga bardziej szczegółowych danych o towarze jeszcze przed jego załadunkiem w kraju wysyłki — kontrola przenosi się z momentu przybycia na moment wysyłki.

Porty Beneluksu: pełna cyfryzacja (Antwerpia–Brugia)

Po zmianach w systemach celnych przychodzi czas na porty. Administracja Portu Antwerpia–Brugia ogłosiła przejście na nowy model przetwarzania danych.

Od 1 grudnia 2025 roku wszystkie lokalne wysyłki i procedury czasowego składowania muszą być rejestrowane wyłącznie w systemie PN/TS (Presentation Notification / Temporary Storage) opartym na platformie Inbound Release Platform (IRP).

Port w Antwerpii jest kluczowym punktem wejścia dla ładunków kierowanych dalej do Polski i Litwy.
• ujednolicenie: rozproszone procedury łączone są w jeden cyfrowy strumień
• szybkość: IRP łączy służby celne, terminale i agentów; brak danych oznacza brak możliwości odbioru kontenera
• likwidacja papieru: wszelkie ręczne procesy czy przestarzałe formaty wymiany danych stają się nieważne

Europa Południowa: Grecja i faza 2 e-Transport

Grecja kontynuuje zdecydowaną politykę fiskalizacji logistyki. Platforma myDATA, gromadząca dane o transakcjach biznesowych, integruje się z sektorem transportu.

Od 1 grudnia 2025 roku rozpocznie się obowiązkowe stosowanie fazy 1 i 2 systemu myDATA e-Transport dla podatników, którzy nie uczestniczyli w pilotażu.

Oznacza to, że praktycznie każdy komercyjny przewóz (materiały budowlane, produkty rolne, paliwo) na terytorium Grecji musi być dokumentowany cyfrowym listem przewozowym, przesyłanym w czasie rzeczywistym do administracji podatkowej (AADE).

To część ogólnoeuropejskiego trendu wdrażania e-CMR i fiskalnej kontroli łańcuchów dostaw. Dla zagranicznych przewoźników wykonujących kabotaż lub dostawy na terenie Grecji oznacza to konieczność posiadania zgodnych rozwiązań cyfrowych.

Szwecja: koniec raportowania e-mailem

Szwedzka administracja celna (Tullverket) kończy erę ręcznego zgłaszania niezgodności w magazynach czasowego składowania.

Od 1 grudnia 2025 roku wprowadzony zostaje obowiązkowy raport EDI dotyczący niezgodności (discrepancy report). Popularna dotychczas praktyka rozwiązywania problemów przez e-mail odchodzi do przeszłości.

Choć wydaje się to detalem technicznym, dla operatorów obsługujących kierunki skandynawskie to sygnał: każdy błąd, każdy brak czy uszkodzenie ładunku musi być zgłaszane wyłącznie w formacie elektronicznej wymiany danych.

Zmiany wchodzące w życie 1 grudnia 2025 pokazują trzy główne kierunki rozwoju europejskiej logistyki:
• technologiczny: Niemcy przygotowują grunt pod usunięcie kierowcy z kabiny (na razie — na terenach zamkniętych)
• regulacyjny: Wielka Brytania i UE zamykają luki dla naruszeń, czyniąc historię firmy przejrzystą po obu stronach Kanału La Manche
• cyfrowy: Niderlandy, Belgia, Grecja i Szwecja wymuszają pełne przejście biznes–państwo na kanały cyfrowe, eliminując czynnik ludzki i papierowy obieg dokumentów.