MiLoG narusza nawet niemieckie prawo

Podsumujmy dotychczasowe ustalenia dotyczące MiLoGu: o czym warto pamiętać? Czy niemiecka ustawa o płacy minimalnej narusza także niemieckie prawo? Odpowiada prawnik KT Legaltrans. 

Związek Pracodawców Transport i Logistyka Polska, w związku z niedawną wizytą w Polsce kanclerz Niemiec Angeli Merkel przedstawiło postulaty polskich przedsiębiorców związanych z branżą TSL odnoszące się do kwestii niemieckiej płacy minimalnej.

Jak wiadomo potrzebne są konkretne rozwiązania, polegające chociażby na doprecyzowaniu zakresu interpretacyjnego ustawy o płacy minimalnej oraz wprowadzeniu okresów przejściowych. Rozwiązania polegające na czasowym zawieszeniu obowiązywania przepisów odnoszących się do niemieckiej płacy minimalnej w przypadku realizacji tranzytu przez terytorium Niemiec, bez szczegółowego określenia zakresu tego zawieszenia jest rozwiązaniem wysoce niewystarczającym. Powstała sytuacja powoduje znaczący rozdźwięk pomiędzy Polską a Niemcami, podważając lata doskonałej współpracy.

W związku z nowymi przepisami prawnymi tj. ustawą o płacy minimalnej (Mindestlohgesetz) obowiązującą od dnia 1 stycznia 2015 r. na terenie Republiki Federalnej Niemiec, wszyscy zagraniczni operatorzy transportu mają obowiązek powiadamiania niemieckiej Administracji Celnej o operacjach transportowych realizowanych na lub przez terytorium Niemiec. Ponadto na podstawie znowelizowanych przepisów, każdemu pracownikowi przysługuje wynagrodzenie w wysokości co najmniej 8,5 € brutto za godzinę pracy – dotyczy to nie tylko pracowników zatrudnionych w Niemczech, ale również tych, którzy zatrudnieni są w zagranicznych przedsiębiorstwach i jedynie wykonują swoja pracę na terytorium Republiki Federalnej Niemiec. Ma to istotne znaczenie dla przedsiębiorstw trudniących się transportem, gdyż zgodnie ze stanowiskiem Głównego Urzędu Celnego kierowcy należy się wynagrodzenie minimalne według MiLoG od momentu przekroczenia granicy Niemiec, aż do chwili kiedy kierowca opuści ten kraj.

Dodatkowym obowiązkiem dla przedsiębiorców zajmujących się transportem jest także dokonanie zgłoszenia wszystkich pracowników mogących być objętymi nowa ustawą. Dokumenty dotyczące wypłaty wynagrodzenia i ewidencji czasu pracy raz dokumenty zgłoszeniowe przedsiębiorca ma obowiązek przechowywać przez okres dwóch lat.

Na przedsiębiorcę nie dopełniającego obowiązków wynikających z nowych przepisów i w związku z tym wedle prawa niemieckiego popełniającego wykroczenie może być nałożona kara w wysokości do 500 000 euro. MiLoG przewiduje obowiązek współdziałania pracodawców przy kontroli realizacji obowiązków wynikających z ustawy o płacy minimalnej. Sankcją za brak współdziałania w tym zakresie jest grzywna do 30 000 euro, taka sama kara grozi w przypadku niewłaściwego stosowania się do przepisów ustawy np. pod postacią braku lub błędnego zgłoszenia pracowników do właściwego organu. Odpowiedzialnością obarczono także głównego wykonawcę – przykładowo może to być przedsiębiorca niemiecki, który będzie odpowiedzialny za dopełnienie obowiązków przez swoich podwykonawców.

Polscy przedstawiciele branży transportowej wykazują, iż bardzo szeroka interpretacja wprowadzonych przepisów o płacy minimalnej jest niezgodna nie tylko z prawem Unii Europejskiej, ale także narusza wewnętrzne przepisy niemieckie. Naruszenia te odnoszą się do ograniczania wolności zawierania układów zbiorowych pracy, łamania konstytucyjnych norm dotyczących okresów vacatio legis. Ponadto nowe ustawodawstwo doprowadza do powstania praktyk dyskryminujących podmioty spoza granic Niemiec w sektorze zamówień publicznych – tym zakresie można wskazać na nieprecyzyjne zapisy analizowanej ustawy dotyczące możliwości powstawania obowiązku zapłaty wynagrodzenia przez podwykonawców danego zamówienia, nawet w przypadku, gdy pracownicy nie będą świadczyli pracy bezpośrednio w RFN.

Kolejną kwestię może stanowić to, że ustawodawca niemiecki posługuje się szeregiem pojęć nieostrych, o znacznym stopniu niedookreśloności. Wymóg przechowywania przez pracodawców dokumentacji nie został bowiem odpowiednio uszczegółowiony, przy określaniu sankcji karnych, które jak wskazano powyżej są bardzo dotkliwe, posłużono się jedynie określeniami typu: niewłaściwe, niepełne wykonania obowiązków, nie wskazując ani tego co oznaczają prawidłowo realizowane obowiązki ani tego na czym te nieprawidłowości maiłyby polegać.

Pomimo, iż w powszechnej świadomości branża transportowa nie zajmuje istotnego miejsca, jeżeli chodzi o udział w polskiej gospodarce, to jest to jednak istotny sektor gospodarki, generujący spore wpływy do budżetu, a ograniczenie możliwości ekspansji na rynki m. in. tzw. starej unii, spowoduje w środowisku transportowym poważny kryzys, gdyż rynek krajowy jest zwyczajnie zbyt mały oraz silnie nasycony. Argumenty strony niemieckiej dotyczące chęci ochrony pracowników przed dumpingiem socjalnym nie mają tak naprawdę odzwierciedlenia w rzeczywistości, gdyż struktura wynagrodzenia polskiego kierowcy jest o wiele bardziej złożona od struktury wynagrodzenia po stronie niemieckiej.

Ponadto w przypadku gwałtownego wzrostu kosztów pracy, nie równoważonego analogicznym wzrostem stawek za fracht, na co niestety nie wydaje się aby można było liczyć, wcale nie dojdzie do poprawy warunków pracy i płacy polskich kierowców, a jedynie doprowadzi to do bankructw oraz zwolnień w przedmiotowym sektorze.

Karolina Wierzchowska Prawnik Kancelarii Transportowej LEGALTRANS