Ukraina chce zwiększyć opłaty za drogi, które są w opłakanym stanie

Opłakany stan dróg w kraju sprawia, że Ministerstwo Infrastruktury Ukrainy znalazł się w trudnej sytuacji. Biorąc pod uwagę potencjał tranzytowy (przez terytorium Ukrainy przechodzi siedem paneuropejskich korytarzy tranzytowych), urzędnicy starają się wypełnić jeszcze istniejący Fundusz Drogowy wpływami z opłat za korzystanie z dróg, w tym również uiszczanych przez użytkowników zagranicznych.

Ministerstwo Infrastruktury Ukrainy wystąpiło z propozycją wprowadzenia jednolitej stawki opłat za przejazd na terytorium Ukrainy dla pojazdów zagranicznych, masa których nie przekracza 3,5 tony oraz podwojenie jednolitej stawki opłat dla pojazdów powyżej 3,5 tony.

Według projektu ustawy „O wprowadzeniu zmian do niektórych aktów prawnych Ukrainy w sprawie jednolitej stawki opłat, które są pobierane w punktach kontrolnych granicy państwowej Ukrainy“, opłata za transport z liczbą miejsc siedzących nieprzekraczającej dziewięciu łącznie z kierowcą określa się w zależności od czasu pobytu na terytorium Ukrainy:

w ciagu jednego dnia – 1,2 euro,

w ciągu siedmiu dni – 7 euro,

jednego miesiąca – 33,8 euro,

trzech miesięcy – 95,6 euro,

pół roku – 180 euro,

roku – 342,2 euro.

Zaproponowano, aby stawki opłat dla pojazdów o masie powyżej 3,5 tony ustalić w przedziale od 2 do 10 euro za przeprowadzenie kontroli, od 0,04 do 1,56 euro – za każdy przejechany kilometr ukraińskimi drogami.

Autorzy pomysłu twierdzą, że konieczna jest zmiana istniejących dotychczas opłat, ponieważ są one nieaktualne i nie zmieniły się od około piętnastu lat. Budżet Ukrainy nie otrzymuje środków i wpływów finansowych, które by pomogły w reformowaniu sektora drogowego i dlatego konieczne jest zaktualizowanie opłaty za przejazd i korzystanie z dróg.

Niewątpliwie takie podejście od sytuacji jest logiczne i zgodne z ogólnoeuropejskim doświadczeniem w dziedzinie transportu drogowego, jednak powstaje uzasadnione pytanie do ukraińskich posłów: czy drogi ukraińskie nie są zaniedbane i czy aby w pierwszej kolejności nie jest wskazana ich renowacja? Projekt ustawy jest dobrze skonstruowany, jednak drogi ukraińskie absolutnie nie odpowiadają standardom europejskim, a na większości z odcinków generalny remont nie był przeprowadzany od czasów Związku Radzieckiego. Jak Ministerstwo może mówić o opłatach za wjazd i korzystanie z dróg, jeśli cały sektor, bez wyjątku, znajduje się w fatalnym stanie? Ministerstwo Infrastruktury kontrolujące sektor tranzytu odstrasza przewoźników, wprowadzając większą opłatę za przejazd, do tego maksymalnie nieatrakcyjnym dla firm zagranicznych i osób prywatnych drogami.

Polska, która jeszcze w latach dziewięćdziesiątych była w bardziej opłakanym stanie w sektorze infrastruktury niż Ukraina, zbudowała autostrady porównywalne pod względem jakości do niemieckich. Opłata za przejazd jest dość „demokratyczna” i wynosi od 0,0229 do 0,40 euro dla pojazdów o masie poniżej 3,5 tony i powyżej 3,5 ton odpowiednio. Nawet w postsowieckiej Białorusi drogi są znacznie lepsze niż na Ukrainie, przy tym opłaty dla pojazdów o masie całkowitej do 3,5 tony włącznie wynoszą 0,040 euro za kilometr, a dla dwuosiowych pojazdów o masie ponad 3,5 tony – 0,090 euro za kilometr. Dlatego proponowane przez urzędników zwiększone opłaty z pewnością nie uczynią Ukrainy bardziej atrakcyjną z punktu widzenia tranzytu i wybór przewoźników.

Tracąc co roku 4% PKB ze względu na zły stan dróg, Ukraina ryzykuje również, że ostatecznie straci swoją atrakcyjność dla międzynarodowych firm-przewoźników, którzy godzili się z niską jakością usług tylko i wyłącznie ze względu na przystępność finansową i dogodną lokalizację geograficzną Ukrainy. Niewątpliwie, drogi powinny być opłacalne i przynosić dywidendy do budżetu państwa, jednak w aktualnej sytuacji wymagać wysokich opłat za korzystanie z dróg Ukrainy jest co najmniej niewłaściwe. Dlatego ten projekt ustawy należy odroczyć do momentu, kiedy drogi na Ukrainie zostaną zmodernizowane, a kiedy to będzie – pytanie otwarte.