Nowe zasady wjazdu na Łotwę: co ważne dla przewoźników

Przewoźnicy planujący kursy przez Łotwę spotkają się z nowymi wymaganiami. Już od 1 września wchodzi w życie porządek, który bezpośrednio dotknie kierowców z państw trzecich. Jakie zmiany przygotowuje Ryga, kogo obejmą nowe przepisy i jak wpłyną one na działalność firm – omawiamy szczegółowo.

Od 1 września wszyscy obywatele „państw trzecich”, którzy nie mają łotewskiej wizy ani pozwolenia na pobyt, są zobowiązani co najmniej na 48 godzin przed wjazdem złożyć dane o sobie i podróży na stronie eta.gov.lv – dotyczy to również tranzytu przez Łotwę. Jeżeli plany się zmienią, zaktualizowane informacje należy ponownie złożyć również nie później niż 48 godzin przed wjazdem. Formularz wypełnia sam wjeżdżający – nie można go złożyć „za kierowcę”.

Ważne: nie chodzi o wizę ani o zezwolenie na wjazd – to wstępne poinformowanie w celu oceny ryzyka, a dane są wykorzystywane przez właściwe organy bezpieczeństwa narodowego. W przypadku stwierdzenia ryzyka wjazd może zostać ograniczony.

Łotwa wyjaśnia wprowadzenie nowego porządku wjazdu dwoma kluczowymi powodami. Po pierwsze, to kwestia bezpieczeństwa narodowego i kontroli migracji: władze chcą otrzymywać informacje o odwiedzających jeszcze przed ich przybyciem, aby wcześniej identyfikować potencjalne ryzyka i w razie potrzeby ograniczać wjazd lub przeprowadzać dodatkowe kontrole. Po drugie, nowość jest zsynchronizowana z praktyką Unii Europejskiej, gdzie konsekwentnie wprowadzane są systemy kontroli wstępnej – od ICS2 dla ładunków po przyszłe EES i ETIAS dla pasażerów.

W istocie chodzi o stworzenie narzędzia prewencyjnego filtra: państwo uzyskuje większe możliwości zarządzania sytuacją na zewnętrznej granicy UE, a przewoźnicy spotykają się z dodatkowymi procedurami biurokratycznymi, które trzeba będzie uwzględniać przy planowaniu kursów.

Kogo to dotyczy, a kto jest zwolniony

Obowiązek rejestracji: wszyscy obywatele „państw trzecich” bez łotewskiej wizy lub pozwolenia na pobyt (w tym ci, którzy jadą tranzytem przez Łotwę i/lub mają wizy lub pozwolenia na pobyt innych państw Schengen/UE).

Zwolnieni:

• obywatele UE/EOG, Szwajcarii, a także NATO, OECD i Brazylii;

• cudzoziemcy z łotewską wizą lub pozwoleniem na pobyt;

• osoby z immunitetem dyplomatycznym oraz uczestnicy krótkoterminowych wizyt oficjalnych/technicznej pomocy;

• określone kategorie bezpaństwowców zgodnie z §4 ustawy o imigracji.

Co dokładnie trzeba podać

Na stronie eta.gov.lv należy wskazać: cel podróży, terminy i miejsce pobytu, trasę, dane kontaktowe, a także blok „biograficzny” (pełnione/pełnione wcześniej funkcje w organach władzy, udział w wyborach, służba w wojsku, służbach mundurowych, granicznych, celnych itp.). Potwierdzenie przychodzi automatycznie na e-mail, nie trzeba czekać na osobne pismo-zezwolenie.

Za brak zgłoszenia, niepełne albo fałszywe dane przewidziana jest odpowiedzialność administracyjna (grzywna). W komunikatach mediów państwowych wskazywano wysokość do 2000 €.

Ważne jest, aby rozumieć, że obowiązek złożenia danych dotyczy także tranzytu wewnątrz strefy Schengen, a wyrywkowe kontrole są możliwe na terytorium Łotwy.

Praktyka dla przewoźników

Nowa norma dotyczy również przewoźników. Nie ma specjalnych wyjątków dla zawodu (kierowca/załoga ciężarówki). Kryterium – wyłącznie obywatelstwo i posiadanie właśnie łotewskiej wizy lub pozwolenia na pobyt. I to, jak potwierdziło CargoNews w Stowarzyszeniu Przewoźników Drogowych „Latvijas auto”.

Przykłady sytuacji:

• Kierowca – obywatel Ukrainy, jedzie przez Łotwę, ma polskie pozwolenie na pobyt.
  Wymagana rejestracja na 48 godzin przed wjazdem (inne pozwolenia pobytowe z UE nie dają zwolnienia).

• Kierowca – obywatel Turcji (państwo członkowskie NATO).
  Zwolniony z rejestracji.

• Kierowca – obywatel Gruzji/Uzbekistanu bez łotewskiej wizy/pozwolenia na pobyt.
  Rejestracja obowiązkowa (w tym w tranzycie).

• Kierowca – obywatel dowolnego państwa, ale z łotewską wizą lub pozwoleniem na pobyt.
  Rejestracja nie jest wymagana.

Przydatne linki

• MSZ Łotwy: „Procedury wjazdu od 1 września 2025 r.” – zasady, wyjątki, terminy, „kto składa”, tranzyt.

• Ministerstwo Spraw Wewnętrznych Łotwy: nowość, „tylko osobiście”, wykorzystanie danych dla bezpieczeństwa narodowego, tranzyt.

• LSM (Latvijas Sabiedriskie Mediji): przypomnienia i objaśnienia.