Dlaczego litewska Girteka zaczęła zatrudniać kierowców ciężarówek z Brazylii

Jedna z największych w Europie firm logistycznych Girteka poinformowała o zatrudnieniu pierwszych zawodowych kierowców z Brazylii. Dlaczego właśnie stamtąd i czy rozwiąże to kwestię braku kadr w branży transportowej – sprawdziło CargoNews.

Girteka zaprasza Brazylijczyków

Girteka zaczęła pozyskiwać zawodowych kierowców z Brazylii: po raz pierwszy wyjaśniła to w maju. Na ten moment wiadomo, że pierwsi zatrudnieni pracownicy przechodzą już szkolenie w Girteka Drivers Academy. Według firmy kandydaci posiadają już doświadczenie w pracy na długich dystansach, muszą jednak uzyskać dodatkowe kwalifikacje wymagane w Europie – w tym zasady czasu pracy i obowiązkową certyfikację zawodową.

CEO Girteka Transport, Mindaugas Paulauskas, skomentował to następująco: “Nasi nowi kierowcy z Brazylii wykazali dobre wyniki, zademonstrowali realną chęć do nauki i byli szczerze zaangażowani w adaptację do europejskich zasad jazdy, takich jak Kod 95. Cieszymy się, że mimo ich bogatego doświadczenia pozostają ciekawi świata, zmotywowani i skoncentrowani na tym, co robią najlepiej – na prowadzeniu pojazdów”.

Litewska grupa informuje również, że brazylijscy kierowcy pozytywnie zareagowali zarówno na program szkoleniowy, jak i na wsparcie udzielane przez instruktorów podczas przygotowań do pracy w Europie.

Jak przyciągnąć Brazylijczyków

Jednym z najbardziej zauważalnych graczy w segmencie rekrutacji jest M/Brazil, znana również jako Caterer Brazil. To brazylijska firma rekrutacyjna specjalizująca się w pozyskiwaniu kierowców dalekobieżnych dla zagranicznych przewoźników, przede wszystkim w Europie i USA. W istocie działa ona jako łącznik między europejskimi firmami transportowymi, którym brakuje kierowców, a brazylijskimi kandydatami gotowymi na migrację zarobkową.

Model ten działa w kilku etapach. Europejski przewoźnik informuje agencję, ilu kierowców może potrzebować w ciągu najbliższych 12 miesięcy. Następnie M/Brazil szuka kandydatów w Brazylii i innych krajach Ameryki Południowej, gromadzi i weryfikuje ich dokumenty, ocenia doświadczenie, organizuje wstępną selekcję i pomaga uzgodnić dalsze kroki z pracodawcą: uznanie dokumentów kierowcy, formalności związane z wizą lub pozwoleniem na pracę, przygotowanie do europejskich wymogów i przeprowadzki. Według Marcelo Toledo, właściciela M/Brazil, jest to swego rodzaju “aukcja kierowców”: przewoźnicy otrzymują dostęp do wstępnie wyselekcjonowanych kandydatów, a agencja zamyka dla nich tę część procesu, której małe firmy nie zawsze są w stanie zorganizować samodzielnie.

Według danych TrasportoEuropa, w ciągu 2 lat działalności M/Brazil zatrudniła około 95 kierowców, głównie w Austrii i na Litwie, a kolejna grupa kierowców oczekuje na wydanie wiz do Polski. Toledo ocenia obecny popyt na 2 000 kierowców w tym roku, precyzując, że liczba ta opiera się na zapytaniach w systemie i ankietach od pracodawców, a nie na już podpisanych kontraktach.

Przed wyjazdem kierowcy muszą przedstawić pakiet dokumentów: paszport, brazylijskie i międzynarodowe prawo jazdy, zaświadczenie o niekaralności, wyciąg z prawa jazdy, zaświadczenia lekarskie i listy polecające. W około 90% przypadków główne koszty – przelot, zakwaterowanie początkowe, szkolenie CQC/Kod 95 i prowizję agencji – pokrywa pracodawca. Jednocześnie kierowcom zaleca się posiadanie około 800 € na wydatki osobiste do czasu otrzymania pierwszej wypłaty.

M/Brazil uzupełnia rekrutację programem przygotowawczym Viking, który trwa około 3 miesięcy i odbywa się przed przeprowadzką. Jego zadaniem jest przygotowanie kierowców nie tylko do wymogów regulacyjnych, ale także do trudności osobistych i bytowych: rozłąki z rodziną, innych oczekiwań pracodawcy, europejskiego trybu pracy i surowszego klimatu w porównaniu z Brazylią. Program przewiduje udział brazylijskich kierowców pracujących już w Europie jako mentorów dla nowo przybyłych. Kontrakty są tłumaczone na język portugalski przed podpisaniem.

Ważne jest, że taki model obniża barierę wejścia dla przewoźników i kierowców, ale nie eliminuje kluczowego ryzyka: w wielu krajach pozwolenie na pracę jest powiązane z konkretnym pracodawcą. Jeśli stosunek pracy ustaje, możliwość pozostania kierowcy w kraju zależy od tego, czy uda mu się znaleźć nowego pracodawcę w ramach krajowych przepisów.

A po co to Brazylijczykom

Według brazylijskich danych Portal Salário, kierowca ciężarówki w Brazylii zarabia średnio około 2 672,52 R$ miesięcznie, szacunkowo 2 138 R$ netto po potrąceniu INSS i średniego podatku dochodowego. Jest to około 371 € netto.

Jednocześnie w aktualnych ofertach pracy Girteki na trasach międzynarodowych widnieje możliwość zarobienia do 2 640–2 976 € miesięcznie po opodatkowaniu. Jest to górny pułap, a nie gwarantowane średnie wynagrodzenie, ale nawet ono pokazuje skalę motywacji: w porównaniu z brazylijskimi około 371 € netto, jest to 7–8 razy więcej.

Tu jednak pojawia się ważny niuans: brazylijscy kierowcy nie jadą “pracować na Litwie” w sensie potocznym. Litewska firma zapewnia kontrakt, szkolenie, dokumenty i dostęp do europejskich tras międzynarodowych. Sama praca może odbywać się w Europie, Skandynawii, Polsce, Niemczech, Francji i tak dalej. Girteka bezpośrednio sprzedaje kierowcom legalizację w Europie, a nie lokalną litewską pracę.

Ponadto część kosztów jest niższa niż przy zwykłej emigracji. Kierowca spędza dużo czasu w trasie, często w kabinie. Jest to ciężkie, ale z punktu widzenia oszczędności może się opłacać: mniejsze wydatki na wynajem, mniej kosztów bytowych, więcej pieniędzy można wysłać do domu.

Brazylijscy kierowcy dalekobieżni posiadają już potrzebne doświadczenie. Europejscy przewoźnicy cenią ich za zdolność do pracy w trudnych warunkach drogowych.

Dla części osób jest to sposób na wejście na europejski rynek pracy. Szczególnie jeśli agencja lub firma pomaga w formalnościach, przelocie, zakwaterowaniu i szkoleniu.

Dlaczego Europa szuka kierowców poza kontynentem

Niedobór zawodowych kierowców w UE pozostaje poważnym problemem. Według szacunków IRU w Europie pozostają dziesiątki tysięcy nieobsadzonych wakatów dla kierowców ciężarówek.

Girteka rozszerza geografię zatrudnienia od kilku lat. “Sytuacja w Europie i problemy z dostępnością kierowców przekładają się na konieczność zatrudniania wykwalifikowanych kierowców spoza UE. Polska i Litwa to dwa kraje UE z największą liczbą kierowców spoza UE. Na drodze stają jednak bariery biurokratyczne. Na przykład na tle trwających napięć geopolitycznych kraje UE drastycznie ograniczyły procesy wydawania wiz pracowniczych dla obywateli krajów WNP. Dlatego Girteka rozszerza geografię zatrudniania kierowców poprzez ekspansję w Azji i w krajach takich jak Indie czy Filipiny” – pisała firma wcześniej.

Krytycy wskazują jednak na ryzyko, że skupienie się na zagranicznej sile roboczej zmniejsza presję na poprawę warunków pracy i podwyższenie wynagrodzeń dla europejskich kierowców. Podobne obawy związków zawodowych i organizacji kierowców dotyczą również poziomu płac, warunków mieszkaniowych i ogólnej presji na standardy pracy na europejskim rynku transportowym.