Kwoty spowolniły tempo: TTLA uważa, że wzrost transportu drogowego w 2026 roku zderzy się z niedoborem kierowców

W 2026 roku w Unii Europejskiej spodziewany jest umiarkowany wzrost popytu na transport drogowy, jednak realny potencjał litewskich firm będzie zależał nie od rynku, lecz od decyzji państwa w zakresie pozyskiwania siły roboczej. Taki wniosek płynie z komunikatu prasowego litewskiego Międzynarodowego Sojuszu Transportu i Logistyki (TTLA) z dnia 9 lutego 2026 roku.

TTLA podkreśla, że głównym czynnikiem hamującym branżę staje się brak kierowców, a nie stan gospodarki. Według sekretarza generalnego sojuszu, Povilasa Drižasa, sektor utrzymuje wysoką konkurencyjność i efektywność, ale rozwój “jest dziś ograniczony nie przez czynniki ekonomiczne, lecz przez bariery administracyjne”. W komunikacie wskazano również, że zaostrzenie polityki migracyjnej może skutkować “utratą części przewagi konkurencyjnej” na rzecz przewoźników z Europy Wschodniej i Środkowej.

Relacja przedstawia sprzeczny obraz roku 2025. Według danych TTLA, w ciągu trzech kwartałów 2025 roku eksport usług transportu drogowego wzrósł o 5,2%, a sam trzeci kwartał przyniósł wzrost o 11,4%, co pozwala oczekiwać przekroczenia poziomu 6 mld euro rocznego eksportu.

Jednocześnie sojusz zauważa, że wskaźniki operacyjne spowalniały: przychody firm wzrosły zaledwie o 1,7%, a międzynarodowy obrót towarowy w tonokilometrach spadł o 1,3%. TTLA tłumaczy to wzrostem kosztów, w tym wynagrodzeń, opłat drogowych, wydatków związanych z opodatkowaniem emisji CO2 oraz akcyzy.

Osobny blok komunikatu poświęcono konkurencji wewnątrz UE. TTLA twierdzi, że “środek ciężkości” rynku transportu drogowego w ciągu dwóch dekad przesunął się w stronę Europy Wschodniej i Środkowej. Jako ilustrację TTLA podaje porównanie: Polska w 2024 roku przekroczyła 30 mld km pracy przewozowej, wyprzedzając Niemcy (27 mld km) oraz Francję (18 mld km). Czechy, Litwa i Rumunia, według TTLA, należą do “drugiej grupy liderów” ze średnim poziomem około 17 mld km. Przy tym Litwa wyróżnia się strukturą biznesu: 93% obrotu towarowego przypada na operacje międzynarodowe, co oznacza, że zależność tego kraju od rynku zewnętrznego jest wyższa niż u wielu konkurentów.

Deficyt kadrowy sojusz opisuje już nie jako barierę wzrostu, lecz czynnik decydujący o przetrwaniu. W sektorze transportowym odnotowano 7,9 tys. wakatów, co stanowi wzrost o 48% w porównaniu z rokiem ubiegłym. Na tym tle TTLA bezpośrednio łączy konkurencyjność z możliwością szybkiego pozyskiwania kierowców: “wygrywa ten, kto zapewni najbardziej elastyczne procedury zatrudnienia i najszybszy napływ kierowców”.

Właśnie dlatego komunikat sprowadza problem roku 2026 do regulacji migracyjnych. Według oceny TTLA, zaostrzenie polityki migracyjnej, zmniejszenie kwot oraz wydłużanie procedur “bezpośrednio ograniczają” zdolność litewskich firm do konkurowania z przewoźnikami z innych krajów UE. Sojusz twierdzi, że roczna kwota została już wykorzystana w 15%, mimo że rok dopiero się zaczął.

Jako rozwiązanie TTLA proponuje odrębny tryb zatrudniania dla kierowców międzynarodowych, którzy większość czasu spędzają w trasach poza granicami Litwy i faktycznie w kraju nie mieszkają. Według logiki autorów oznacza to, że mają oni ograniczony wpływ na obciążenie systemu socjalnego i ryzyka związane z migracją.

Finałowy akcent w komunikacie TTLA jest niezwykle stanowczy: rok 2026 został nazwany “przełomowym”. Sekretarz generalny Povilas Drižas ostrzega, że bez zmian w zasadach zatrudniania branży grozi stagnacja. Przy “sprzyjających warunkach”, jak twierdzi TTLA, litewskie firmy mogłyby zatrudniać do 30 tys. kierowców rocznie, zaspokajając zarówno potrzeby wzrostu, jak i naturalną rotację kadr.