Litwa jest gotowa ponownie obniżyć akcyzę na olej napędowy, ale dopiero przy cenie powyżej 2,20 euro za litr

Rząd Litwy po raz pierwszy wskazał konkretną cenę oleju napędowego, przy której byłby gotowy rozważyć interwencję podatkową. Premier Mindaugas Sinkevičius powiedział, że instrumenty fiskalne, w tym czasowe obniżenie akcyzy, mogłyby być rozpatrywane, jeśli cena diesla na stacjach przekroczy 2,20 euro za litr. Na razie rząd nie widzi podstaw do takiej decyzji.

Dla przewoźników kluczowe jest właśnie sformułowanie “mogłyby być rozpatrywane”. Cena 2,20 euro nie uruchamia automatycznego obniżenia podatku. To próg orientacyjny wskazany przez Ministerstwo Finansów, po którego osiągnięciu rząd może rozpocząć dyskusję o działaniach. Wysokość ewentualnej obniżki akcyzy, okres jej obowiązywania i warunki na razie nie zostały podane.

Ile brakuje do tego poziomu?

Według najnowszych danych Litewskiej Agencji Energetycznej rano 7 sierpnia średnia cena oleju napędowego w kraju wynosiła 1,999 euro za litr. Rozpiętość cen była duża: od 1,850 do 2,170 euro za litr. Oznacza to, że średnia cena pozostaje około 20 centów poniżej poziomu wskazanego przez rząd, choć na najdroższych stacjach do tej granicy brakuje już tylko kilku centów.

Pozostaje jedna istotna niewiadoma. W publicznej wypowiedzi premiera nie doprecyzowano, czy powyżej 2,20 euro musi wzrosnąć średnia cena w całym kraju, czy wystarczy trwałe pojawienie się takich stawek na części stacji. Przy obecnym zróżnicowaniu cen ma to znaczenie.

Na razie rząd może obserwować rynek. Hurtowa cena diesla na Litwie 6 sierpnia wynosiła około 1,82 euro za litr, a ropa Brent 5 sierpnia kosztowała 79,45 dolara za baryłkę. To wyraźnie mniej niż wiosną, kiedy gwałtowny wzrost cen zmusił władze do szybkiej interwencji na rynku paliw.

Wiosną Litwa już zastosowała taki mechanizm

Litwa przetestowała obniżkę akcyzy już w kwietniu. Wówczas, w reakcji na gwałtowny wzrost cen ropy, stałą część akcyzy na zwykły olej napędowy czasowo zmniejszono z 500 do 450 euro za 1000 litrów. Ulga obowiązywała do 15 czerwca. Ministerstwo Finansów szacowało, że po uwzględnieniu VAT cena detaliczna mogła dzięki temu spaść o około 6 centów na litrze.

Warto zwrócić uwagę, że 14 kwietnia, tuż przed interwencją państwa, średnia cena oleju napędowego sięgała 2,188 euro za litr, a na niektórych stacjach przekraczała 2,30 euro. Obecny próg 2,20 euro wygląda więc na wybrany świadomie: mniej więcej odpowiada poziomowi, przy którym wiosną władze uznały, że rynek paliw wymaga wsparcia podatkowego.

Dla firm transportowych na razie nic się nie zmienia. Obecna stawka akcyzy pozostaje w mocy, a nowej ulgi nie ma. Jeśli jednak ceny będą dalej rosły, rząd wskazał już poziom, po którego przekroczeniu temat powinien ponownie wrócić do dyskusji. Jeśli władze powtórzą wiosenny mechanizm, efekt będzie odczuwalny, ale ograniczony: około 6 centów mniej na litrze może zmniejszyć koszty przewoźnika, lecz przy cenie diesla powyżej 2,20 euro pokryje tylko niewielką część całego wzrostu kosztów paliwa.