W Holandii zatrzymano 8 nielegalnych kierowców, pięciu u litewskiego przewoźnika z fikcyjnym biurem

W holenderskim Moerdijk Inspekcja Pracy podczas jednego rajdu skontrolowała 25 ciężarówek i ujawniła ośmiu nielegalnie zatrudnionych kierowców. Pięciu z nich pracowało dla tego samego przewoźnika – litewskiej firmy z biurem w Holandii, które okazało się fikcyjne. Następnego dnia holenderscy inspektorzy wraz z litewskimi kolegami udali się do głównej siedziby firmy na Litwie. NIWO rozpoczęło już procedurę cofnięcia wszystkich licencji transportowych holenderskiego oddziału.

Co dokładnie się wydarzyło

Kontrola odbyła się w Moerdijk (prowincja Brabancja Północna) w zeszłym tygodniu. Była to tak zwana kontrola zintegrowana – sytuacja, w której w jednym punkcie pracuje jednocześnie kilka służb. Tym razem uczestniczyły w niej: Inspekcja Pracy, krajowa jednostka policji, NIWO (holenderski regulator transportu drogowego), Inspekcja Środowiska Mieszkalnego i Transportu (ILT) oraz RDW (służba ds. pojazdów).

Z 25 skontrolowanych ciężarówek ośmiu kierowców pracowało nielegalnie. Pięciu z nich – w tej samej firmie: u litewskiego przewoźnika z holenderskim oddziałem. Firma ta, jak informuje inspekcja, była sprawdzana celowo: wcześniej pojawiały się sygnały, że często korzysta ona z kierowców spoza UE, a jej holenderski adres może być fikcyjny.

Sami kierowcy to obywatele Uzbekistanu i Indii. Nie posiadali oni wymaganego zezwolenia na pracę w Holandii, co narusza holenderską ustawę o zatrudnieniu cudzoziemców (Wav).

Kierowca z Angoli i naruszenie Pakietu Mobilności

Wśród ośmiu nielegalnie zatrudnionych znalazł się jeszcze jeden znaczący przypadek – tym razem u innego przewoźnika. Kierowca z Angoli pracował w ramach schematu delegowania (detachement), który nie został zgłoszony w ustalonym trybie. Jest to naruszenie zasad delegowania kierowców wynikających z europejskiego Pakietu Mobilności.

W skrócie: od 2022 roku przewoźnik wysyłający kierowcę do pracy w innym kraju UE ma obowiązek z wyprzedzeniem zarejestrować to delegowanie w systemie IMI. Bez takiej rejestracji sama praca na terytorium państwa przyjmującego jest uważana za nielegalną – niezależnie od tego, czy kierowca posiada umowę i otrzymuje wynagrodzenie.

Puste biuro i wyjazd na Litwę

Adres holenderskiego oddziału litewskiego przewoźnika inspektorzy odwiedzili osobno. Na miejscu okazało się, że jest to puste pomieszczenie biurowe. Stało się to potwierdzeniem wersji o tak zwanym fikcyjnym przedstawicielstwie, istniejącym tylko na papierze.

Dzień po kontroli w Moerdijk pracownicy holenderskiej Inspekcji Pracy oraz jednostka policji ds. krajowej ekspertyzy i operacji udali się na Litwę – do głównej siedziby tego samego przewoźnika. Wyjazd odbył się we współpracy z litewskimi inspekcjami narodowymi. Według danych strony holenderskiej, na miejscu udało się zebrać dodatkowe dowody nielegalnego zatrudnienia – i to nie tylko wspomnianych pięciu kierowców złapanych w Holandii, ale całego szeregu pracowników.

Wynagrodzenia również pod znakiem zapytania

Oprócz naruszeń ustawy o zatrudnieniu cudzoziemców, inspektorzy odnotowali oznaki nieprzestrzegania holenderskiej ustawy o płacy minimalnej i dodatku urlopowym. Dochodzenie w sprawie tego, jak dokładnie sformułowane były stosunki pracy kierowców i czy płacono im według stawek holenderskich, jest w toku.

Równolegle NIWO – krajowy i międzynarodowy regulator transportu drogowego w Holandii – uruchomił już procedurę cofnięcia wszystkich licencji transportowych holenderskiemu oddziałowi firmy. Jeśli procedura zostanie sfinalizowana, firma całkowicie straci możliwość działania w holenderskiej jurysdykcji.

Co to jest “Schijnvestiging” i dlaczego jest to ważne dla rynku

“Schijnvestiging” w terminologii holenderskiej to “fikcyjne przedstawicielstwo” (spółka–skrytka). Firma jest zarejestrowana w kraju UE pod określonym adresem, ale pod tym adresem nie ma realnej działalności operacyjnej: ani pracowników, ani zarządu, ani dyspozytorni, ani zarejestrowanej floty. Taka konstrukcja była przez dziesięciolecia wykorzystywana przez przewoźników do arbitrażu przepisów – na przykład, aby figurować jako firma holenderska dla jednych celów, a litewska dla innych.

Po wprowadzeniu Pakietu Mobilności podobne schematy stały się podatne na ataki. Rozporządzenie 1071/2009 w nowym brzmieniu wymaga, aby przewoźnik w kraju rejestracji posiadał “rzeczywistą i stabilną” siedzibę: realne biuro, realnych pracowników, realny sprzęt i realne zarządzanie transportem. Jeśli takiej siedziby nie ma – licencja może zostać cofnięta.

Przypadek z Moerdijk pokazuje, że krajowe organy regulacyjne są gotowe doprowadzać takie historie do odebrania licencji, a nie ograniczać się jedynie do mandatów po pojedynczej kontroli.

Co z tego jest ważne dla przewoźników i logistyków

Kilka praktycznych obserwacji. Po pierwsze, litewskie firmy z oddziałami w krajach Europy Zachodniej trafiają w ogień kontroli zintegrowanych – szczególnie jeśli z wstępnego rozpoznania wynika, że oddział może być jedynie formalnością.

Po drugie, kontrola biura z pustymi ścianami jest dla inspektorów wystarczająco silnym sygnałem, aby uruchomić procedurę cofnięcia licencji i udać się po dowody do kraju, w którym znajduje się siedziba główna.

Po trzecie, korzystanie z kierowców z krajów trzecich (Uzbekistan, Indie, Angola itd.) bez należycie sformułowanych zezwoleń na pracę i delegowań to najczęstszy punkt zapalny: dokumentów albo brakuje, albo nie zostały zgłoszone w systemie IMI.

Dla firm budujących struktury międzynarodowe poprzez oddziały w UE, historia z Moerdijk to powód, aby jeszcze raz sprawdzić, na ile każdy oddział spełnia wymogi dotyczące “rzeczywistej siedziby” oraz jak poprawnie sformalizowane są wszystkie delegowania kierowców niebędących rezydentami UE.