“Zielone” ciężarówki, balony z papierosami i niekończące się kolejki: czym żyła logistyka w minionym tygodniu

Sprawdzamy, dlaczego niemieccy przewoźnicy nie spieszą się z elektrycznymi ciężarówkami, jaką niespodziankę szykuje nam celna administracja na 2026 rok i dlaczego litewskie niebo znów stało się strefą stanu nadzwyczajnego. Podczas gdy jedni dyskutują o “zielonej” przyszłości, inni stoją po 36 godzin na granicy z Ukrainą albo wypatrują nad Litwą balonów meteorologicznych z kontrabandą.

Elektryczne ciężarówki – miłość z wyliczenia

Niemcy dorzuciły w tym tygodniu ciekawą statystykę od DSLV i dena (opublikowaną 15.12). Okazuje się, że 54% niemieckich firm transportowych planuje zainwestować w ciężarówki ZEV (pojazdy o zerowej emisji) w ciągu najbliższych 7 lat. Ale nie spieszmy się z oklaskami dla ich ekologicznej świadomości.

Co mówią liczby:

• Główny motor: zwolnienie z opłaty drogowej (Lkw-Maut). Biznes ocenił ten czynnik na 2,3 w skali do 3 pod względem znaczenia.
• Główne hamulce: zaporowa cena pojazdów (2,61/3) oraz brak infrastruktury (2,52/3).
• Cena energii: przewoźnicy są gotowi płacić za ładowanie w bazach nie więcej niż 0,28 EUR/kWh. Publiczne ładowanie za 0,35 EUR/kWh już wydaje im się wątpliwym pomysłem.

Rynek wyraźnie się rozwarstwia. Duże sieci z własnymi bazami i kontraktami na energię elektryczną odjadą do przodu. Reszcie pozostaje albo czekać, aż ładowarki wyrosną jak grzyby po deszczu, albo patrzeć w stronę HVO100. Co ciekawe, 56% firm już widzi w tym paliwie realny sposób na ograniczenie emisji tu i teraz, bez wymiany floty. Na razie elektryczna ciężarówka to raczej narzędzie do optymalizacji podatków i opłat niż “ratowanie planety”.

ICS2: cyfrowy szlaban, który nie podniesie się bez hasła

Jeśli ktoś myślał, że formalności celne to tylko kody CN, to 16 grudnia IRU przypomniało: świat przechodzi na ICS2. I to jest ten przypadek, gdy błąd techniczny w biurze zamienia się w korek na granicy.

Od 1 stycznia 2026 roku część krajów, w tym Litwa, wyłącza starą system ICS1. Dla importu lub tranzytu obowiązkowa staje się deklaracja ENS składana przez ICS2.

Ważne niuanse:

• W drugiej fali (od 1 czerwca 2026) do systemu dołączą Polska, Łotwa i Rumunia.
• Do końca przyszłego roku obowiązywać będzie logika “single filing” – wszystkie dane w jednej deklaracji musi złożyć jedna strona.
• Możliwość składania danych częściami (“multiple filing”) pojawi się dopiero w drugiej połowie 2026 roku.

Dlaczego to może być problem? Każda luka w danych dotyczących przesyłki – i ciężarówka stoi. Winny nie będzie kierowca, lecz układ “spedytor – klient”. To rozwiązanie wygląda na dość niedopracowane, bo w pierwszym półroczu zabraknie mechanizmu rozdzielonego składania danych.

Równolegle w Brukseli zaprezentowano Automotive Package – dokument polityczny, który łagodnie, ale systemowo naciska na właścicieli ładunków. UE przerzuca wymagania klimatyczne na załadowców, a ci poprzez przetargi i umowy zmuszają przewoźników do odnawiania floty nawet bez bezpośredniego przepisu prawa – bo klienci także muszą domykać swoją sprawozdawczość ESG.

Granice i “poczta balonowa” z Białorusi

Na granicach Polski z Ukrainą sytuacja do 21 grudnia zrobiła się naprawdę trudna.

Według danych serwisu granica.gov.pl czas oczekiwania na wyjazd z Polski dla ciężarówek powyżej 7,5 t bije rekordy:

• Dorohusk: 36 godzin
• Korczowa: 34 godziny
• Medyka: 20 godzin

To już nie tylko sezonowość. To czynnik, który rozbija planowanie zmian i zmusza przewoźników do płacenia kar za zerwane okna czasowe. Obrót pojazdu drożeje, a nerwy logistyków są na granicy wytrzymałości.

Na Litwie sytuacja przypomina wręcz thriller szpiegowski. Przemyt papierosów przy użyciu balonów meteorologicznych z nadajnikami GPS zmusił władze do wprowadzenia stanu nadzwyczajnego. Jak informuje AP, zatrzymano już 21 osób i zabezpieczono sprzęt do zagłuszania łączności.

W efekcie litewska granica stanie się jeszcze “wolniejsza”. Służby domagają się rozszerzenia sankcji wobec Białorusi i zaostrzenia kontroli. “Tymczasowe” środki bezpieczeństwa mają tendencję do zostawania na stałe.

Gospodarka: korytarze solidarności w liczbach

Na koniec trochę makroekonomii od Komisji Europejskiej (18.12). Solidarity Lanes pozostają “kręgosłupem” handlu Ukrainy. W listopadzie przez te szlaki przeszło około 70% całego importu Ukrainy. Łączna wartość handlu tymi trasami od maja 2022 roku osiągnęła 252 mld EUR.

To tłumaczy, dlaczego kolejki na granicach zostaną z nami na długo. Strumienie towarów przestawiły się fundamentalnie, a infrastruktura drogowa Polski i Rumunii po prostu nie była gotowa na takie obciążenie w trybie 24/7.