Liczba bankructw w I kwartale znów zaczyna rosnąć

W I kwartale 2015 r. sądy wydały postanowienia o upadłości 184 polskich przedsiębiorstw (wg danych na dzień 30 marca br.) Należy jednak pamiętać, że są to wyniki niepełne i coroczne statystyki wskazują, że ostateczny wynik będzie wyższy o kilkanaście przypadków.

• 184 upadłości to liczba o 3 proc. wyższa od wyniku po I kw. 2014 (także z końca marca).
• Największy wzrost upadłości zanotowała branża transportowa (+86 proc. r/r w badanych I kwartałach lat 2014-2015). Sektor cierpi ze względu na ograniczenia w handlu z Ukrainą i Rosją.
• Wzrost konsumpcji prywatnej przełożył się na spadek liczby upadłości w handlu – spadek o 10 proc. – jednak dotyczy to tylko handlu detalicznego.
• Po raz kolejny listę województw o największej liczbie upadłości otwiera woj. mazowieckie. Sytuacja w Centralnej Polsce poprawiła się jednak.
• W I kwartale 2015 r. obserwujemy znaczny wzrost liczby upadłości spółek jawnych Coface zanotował w swoim raporcie o 38 proc. większą liczbę upadłości w tej grupie przedsiębiorstw.
• Poza bankructwami przedsiębiorstw (które monitoruje Coface), statystyki pierwszego kwartału tego roku przynoszą znaczny wzrost liczby upadłości konsumenckich.
• W oparciu o scenariusz bazowy Coface prognozuje wzrost gospodarczy na poziomie 3,4 proc. w 2015 r. oraz obniżenie się liczby upadłości o 6 proc. na koniec tego roku.

Poprawa sytuacji na rynku pracy, której towarzyszy wzrost wynagrodzeń – zwłaszcza w ujęciu realnym – dzięki deflacji obecnej w polskiej gospodarce od połowy 2014 r., pozytywnie wpływa na branże uzależnione bezpośrednio od popytu konsumpcyjnego, przede wszystkim handel detaliczny.

Jednak otwartość polskiej gospodarki na zagraniczną wymianę handlową powoduje, że ryzyka zewnętrzne determinują nie tylko całościową sytuację makroekonomiczną kraju, ale także mają wpływ na sytuację płynnościową polskich firm. W styczniu tego roku polski eksport zwiększył się zaledwie o 0,6 proc. r/r, a hamowała go głównie sytuacja na wschodnich kierunkach eksportowych – spadek sprzedaży do Rosji pogłębił się do 20 proc., a na Ukrainę o 22 proc. Niemniej jednak, odpowiednie dostosowywanie strategii eksportowej przynosi polskim przedsiębiorstwom zyski. Lepsze perspektywy gospodarek rozwiniętych, osiągających wyższe tempo wzrostu gospodarczego, przekładają się na większy wolumen sprzedaży zagranicznej na te rynki. Z drugiej strony krajowe firmy nadal efektywnie eksplorują nowe rynki zbytu – czasami bardzo odległe – pomimo umocnienia strefy euro w ogólnej strukturze eksportowej Polski. W styczniu 2015 r. dynamika eksportu do krajów rozwijających się (bez Rosji) przekroczyła 13 proc.

Bankructwa przedsiębiorstw a bankructwa konsumenckie

Poza bankructwami przedsiębiorstw – które monitoruje Coface – statystyki pierwszego kwartału 2015 r. przynoszą znaczny wzrost liczby upadłości konsumenckich. Nowelizacja przepisów dotyczących upadłości konsumenckiej, która weszła w życiu z początkiem tego roku, spowodowała uproszczenie procedury oddłużeniowej osób fizycznych. W rezultacie wprowadzenia mniej rygorystycznych przepisów wzrosła liczba osób, które począwszy od 2015 r. sięgnęły po środek upadłości konsumenckiej, jako rozwiązanie problemu nadmiernego zadłużenia. Niemniej jednak, pomimo lepszej sytuacji na rynku pracy, wiele osób zaciąga zobowiązania przekraczające ich możliwości finansowe, a skala tego zjawiska jest dosyć wysoka, zwłaszcza w działalności parabanków, niepoddanych szczegółowemu nadzorowi. Historycznie niski poziom stóp procentowych nie jest wystarczającym powodem, który mógłby ograniczyć liczbę upadłości konsumenckich.

Prognozy

Pomimo wzrostu upadłości w pierwszym kwartale 2015 r., nasze przewidywania zakładają utrzymanie się pozytywnych tendencji w popycie wewnętrznym, jak również wyższą dynamikę eksportu niż zanotowana w pierwszym miesiącu br. W oparciu o nasz scenariusz bazowy prognozujemy wzrost gospodarczy na poziomie 3,4 proc. w 2015 r. oraz obniżenie się liczby upadłości o 6 proc. na koniec tego roku.

Transport

Sektor transportowy cierpi ze względu na ograniczenia w handlu z Ukrainą i Rosją. Pomimo tego, że polski eksport nie zwalnia, to jednak ograniczenie ruchu w kierunku wschodnim znacznie ograniczyło możliwości finansowe wielu przewoźników, co jest od razu widoczne w statystykach upadłościowych. Sytuacja zapewne szybko się nie zmieni, a dodatkowo komplikują ją nowe regulacje wprowadzane przez rząd niemiecki, dotyczące stawek płaconych kierowcom ciężarówek poruszających się pod drogach naszego zachodniego sąsiada.

Po raz kolejny listę województw o największej liczbie upadłości otwiera woj. mazowieckie. Odzwierciedla to największą liczbę zarejestrowanych tu podmiotów gospodarczych. Centralna Polska odnotowała jednak nieznaczny spadek liczby bankructw (o 5 podmiotów mniej r/r). Poprawę zanotowały również: woj. opolskie i warmińsko-mazurskie. Gorzej miewają się za to regiony wielkopolskiego, zachodniopomorskiego oraz pomorskiego. Tu liczba upadłości wzrosła w pierwszych trzech miesiącach 2015 r. w stosunku do analogicznego okresu 2014 r.

W I kwartale 2015 r. obserwujemy znaczny wzrost liczby upadłości spółek jawnych Coface zanotował w swoim raporcie o 38 proc. większą liczbę upadłości w tej grupie przedsiębiorstw. Lepiej mają się spółdzielnie (-43 proc.), spółki akcyjne (-19 proc.) i przedsiębiorcy (-7 proc). W każdej z tych grup liczba bankructw malała r/r po I kwartałach.

Prezentowane statystyki są przygotowywane przez ubezpieczyciela należności Coface od 1997 roku w oparciu o daty wydania postanowień sądów o ogłoszeniu upadłości, czyli faktyczne daty upadłości. Wyniki za I kwartał 2015 nie są ostateczne i należy się jeszcze spodziewać wzrostu o kilkanaście przypadków. Jednak dane sprzed roku, do których liczony jest ostatni wzrost procentowy r/r, pochodzą także z końca marca, co zapewnia rzetelność porównań statystycznych.
Dane historyczne, dotyczące lat 2008-2013, pokazują wyniki znane na koniec każdego roku.

Źródło: Coface