Przekształcenie spółki kapitałowej w osobową, czyli jak uniknąć podwójnego opodatkowania

Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością jest uważana za bardzo bezpieczną formę dla prowadzenia działalności gospodarczej. Mimo to, w ostatnim czasie dochodzi do wielu przekształceń spółek kapitałowych w spółki osobowe. Chcemy w ten sposób uniknąć podwójnego opodatkowania.

Spółka komandytowa jest spółką osobową, której celem jest prowadzenie działalności pod własną firmą, w której rozróżniamy dwa rodzaje wspólników: komplementariuszy i komandytariuszy. To właśnie komplementariusz odpowiada bez ograniczeń wobec wierzycieli za zobowiązania spółki, a odpowiedzialność komandytariusza jest ograniczona wyłącznie do wysokości tzw. sumy komandytowej określonej w umowie spółki (która może być wyłącznie symboliczna). W przypadku wniesienia przez nich wkładów co najmniej w równych wysokości sumy komandytowej, ich odpowiedzialność osobista jest całkowicie wyłączona. Co do zasady, to komplementariusze prowadzą sprawy spółki i ją reprezentują, choć wspólnicy mogą to dowolnie zmienić.

Wśród licznych zalet tej formy prawnej należy wymienić przede wszystkim:

• dużą swobodę w kształtowaniu podziału zysków i strat pomiędzy wspólnikami,
• brak wymagań co do sumy komandytowej oraz minimalnego kapitału zakładowego,
• możliwość kontynuowana działalności po śmierci jednego ze wspólników,
• a także brak ograniczeń podmiotowych co do tego, kto może być komplementariuszem i komandytariuszem.

jak uniknąć podwójnego opodatkowania?

Optymalnym rozwiązaniem jest model spółki, w której komplementariuszem jest spółka z ograniczoną odpowiedzialnością, a komandytariuszem – osoba fizyczna. W tej sytuacji, to właśnie spółka z ograniczoną odpowiedzialnością będzie odpowiedzialna bez ograniczeń za zobowiązania spółki komandytowej. Z kolei z istoty spółki z o.o. wynika, że za jej zobowiązania wspólnicy nie ponoszą odpowiedzialności.

Wspomniany wcześniej brak podwójnego opodatkowania wynika z faktu, że to nie spółka komandytowa jest podatnikiem podatku dochodowego, lecz każdy z jej wspólników. Jeżeli jednocześnie komplementariusz będzie miał niewielki udział w zysku, to podwójne opodatkowanie sp. z o.o. będzie niewielkie. Dla porównania, dochód spółki z ograniczoną odpowiedzialnością jest opodatkowany podatkiem CIT, a następnie wypłacona dywidenda każdemu z jej wspólników podlega podatkowi PIT. Podobnie jak w spółce z ograniczona odpowiedzialnością, w spółce komandytowej konieczne jest co do zasady prowadzenie pełnej księgowości (istnieje możliwość prowadzenia uproszczonej księgowości w wypadkach wyraźnie wskazanych w ustawie o rachunkowości).

Procedura przekształcenia spółki kapitałowej w osobową jest oparta na przepisach Kodeksu Spółek Handlowych. W tym celu należy przygotować plan przekształcenia spółki wraz z załącznikami (m.in. projekt uchwał w sprawie przekształcenia, projekt umowy spółki komandytowej, wycena składników majątku sp. z o.o. czy sprawozdanie finansowe). Plan przekształcenia należy poddać badaniu przez biegłego rewidenta w zakresie jego poprawności i rzetelności. Kolejnym krokiem jest podjęcie stosownych uchwał o przekształceniu oraz szeregu oświadczeń. Spółka przekształcana (sp. z o.o.) staje się spółką przekształconą (sp. k.) z chwilą jej wpisu do rejestru.

Spółce przekształconej przysługują wszystkie prawa i obowiązki spółki przekształconej. Wszelkie zawarte umowy przez spółkę przekształcaną nadal obowiązują, a wszystkie prawa rzeczowe należne spółce przekształcanej np. własność nieruchomości, użytkowanie, przechodzą na spółkę przekształconą. Spółka przekształcona pozostaje podmiotem zezwoleń, koncesji oraz ulg, które zostały jej przyznane przed przekształceniem, chyba że ustawa lub sama decyzja stanowią inaczej. Ustawa o transporcie drogowym z zasady nie pozwala odstępować, ani przenosić na osoby trzecie uprawnień wynikających z zezwoleń na wykonywanie zawodu przewoźnika drogowego lub licencji wspólnotowych. Jednakże, w razie zgodnego z przepisami KSH przekształcenia przedsiębiorcy posiadającego zezwolenie na wykonywanie zawodu przewoźnika drogowego lub licencję, uprawniony organ przenosi w drodze decyzji administracyjnej uprawnienia z nich wynikające na spółkę przekształconą. Ponadto warto pamiętać, że zmiana formy prowadzenia działalności w wyniku przekształcenia spółki z o.o. na spółkę komandytową skutkuje zachowaniem dotychczasowego numeru NIP i REGON spółki (co nie spowoduje utraty miejsca np. na giełdzie transportowej).

Podsumowując:

• spółka komandytowa pozwala na prowadzenie działalności gospodarczej bez podwójnego obciążenia podatkowego (dla wspólników i spółki),
• umożliwia wniesienie do spółki wkładu w postaci np. świadczenia pracy lub usług (niedopuszczalne przy spółce kapitałowej),
• a także pozwala ograniczyć odpowiedzialność wspólników.

Umowa spółki komandytowa charakteryzuje się elastycznością konstrukcji, dzięki temu daje wspólnikom bardzo szerokie możliwości modyfikowania postanowień ustawowych. Co więcej, ta forma prawna wprowadza także elastyczność dysponowania zyskiem spółki, w szczególności daje możliwość podjęcia uchwał o wypłacie zaliczek na poczet zysku w czasie trwania roku obrotowego oraz bieżącego rozliczania przez wspólników dochodów i strat spółki ze stratami i dochodami z innych przedsięwzięć gospodarczych.

jak uniknąć podwójnego opodatkowania?

Autorzy:

Agata Kowalska, radca prawny, partner w Chabasiewicz Kowalska i Partnerzy

Łukasz Medaj – prawnik w Kancelarii Transportowej LEGALTRANS

Magdalena Golonka, radca prawny w Chabasiewicz Kowalska i Partnerzy